De beste winkels voor hulpmiddelen bij dementie
Dementie verandert alles, voor de persoon zelf én voor de mensen om hem of haar heen. Je wilt zo lang mogelijk veilig en met plezier thuis wonen, maar hoe pak je dat aan?
Een goede voorbereiding maakt een wereld van verschil. In dit artikel lees je welke hulpmiddelen écht helpen, per fase van dementie.
Zo weet je wat je nodig hebt, waar je het kunt kopen en hoe je het regelt via de Wmo. We focussen op praktische oplossingen die het leven makkelijker maken, van slimme domotica tot aangepast servies.
Het verloop van dementie
Dementie verloopt bij iedereen anders, maar artsen gebruiken vaak een indeling in drie fasen. Die fasen helpen om de juiste hulpmiddelen te kiezen.
Wat in het begin vooral om geheugensteun draait, draait later om veiligheid en eenvoud. Door per fase te kijken wat er nodig is, voorkom je dat je te snel te ingewikkelde dingen aanschaft of juist net te laat bent met een veiligheidsmaatregel. De fasen zijn: We lopen ze langs en laten per fase zien welke hulpmiddelen het verschil maken.
- Fase 1: Vaker dingen vergeten, moeite met plannen.
- Fase 2: Dagritme kwijt, verwarring, weinig herkenning van mensen en plekken.
- Fase 3: Slechter bewegen, vast in automatismen, bijna geen herkenning meer.
Vaker dingen vergeten
In de beginfase is het belangrijk om het dagelijks leven zo makkelijk mogelijk te maken.
Structuur en geheugensteuntjes helpen om het overzicht te bewaren. Het doel is om zelfstandigheid te behouden en frustratie te voorkomen. Denk aan simpele oplossingen die helpen herinneren wat er moet gebeuren.
Vermindering van concentratie
De wereld moet duidelijk en overzichtelijk blijven. Te veel prikkels werken averechts.
Kies voor hulpmiddelen die intuïtief zijn en die de gebruiker niet overladen met informatie.
Hulpmiddelen voor algemeen gebruik
Simpel en doeltreffend is het motto. Door concentratieproblemen is het lastig om lange instructies te volgen of complexe apparaten te bedienen. Kies voor eenvoudige, logische producten. Een grote, duidelijke kalender of een wekker met extra grote cijfers helpt om de dag te structureren.
Ook domotica kan helpen, maar hou het simpel. Denk aan lampen die automatisch aan gaan bij beweging, zodat het nooit donker en onveilig wordt.
Een simpel schema aan de muur met pictogrammen (wassen, eten, pillen) geeft houvast. Gebruik geen ingewikkelde apps, maar tastbare, fysieke hulpmiddelen die direct zichtbaar zijn. De basis is hier key.
Een goede agenda of een speciale kalender met ruimte voor notities is onmisbaar.
Hulpmiddelen voor in de woonkamer
Kies voor een model met grote letters en ruime vakken. Ook een eenvoudige wekker, zoals de Medisana DC 450 (of vergelijkbaar), met een extreem groot scherm (bijvoorbeeld 12 cm doorsnee) is een uitkomst. Zo’n wekker toont naast de tijd ook datum en temperatuur.
Voor- en nadelen:
- Plus: Direct inzicht in tijd en datum, vermindert onzekerheid.
- Min: Werkt op batterijen die regelmatig vervangen moeten worden.
De woonkamer is een centrale plek. Zorg voor rust en herkenning. Gebruik een domotica-systeem om verlichting en bijvoorbeeld de televisie te bedienen met stem of een eenvoudige afstandsbediening.
Kies voor een 'familie-afstandsbediening' met maar een paar knoppen: aan/uit, volume, zender. Verder is een fotoklok een prachtig hulpmiddel.
Hulpmiddelen voor in de keuken
Dit is een digitale fotolijst die ook de tijd en datum laat zien.
Je kunt favoriete foto’s van kleinkinderen of de eigen bruiloft instellen. Dit geeft herkenning en een goed gevoel. Prijzen liggen vaak tussen de €80 en €150, afhankelijk van het formaat. In de keuken draait het om veiligheid en eenvoud.
Kies voor een waterkoker die automatisch uitschakelt en een broodrooster met duidelijke, mechanische draaiknoppen in plaats van digitale touchknoppen. Een weegschaal met een groot, duidelijk display helpt bij koken.
Een handig hulpmiddel is een slimme koelkastmagneet (bijvoorbeeld een variant van WijzijnThuis) met een ingebouwde wekker of herinnering. Je kunt hem een seintje laten geven wanneer de maaltijd klaar is of wanneer de medicijnen ingenomen moeten worden. Dit werkt vaak beter dan een losse timer die je kwijt kunt raken.
Dagritme kwijt, verwarring en weinig herkenning
In deze fase neemt de verwarring toe. De persoon weet soms niet meer hoe de dag eruitziet of waar hij/zij is.
Hulpmiddelen moeten nu vooral veiligheid en duidelijkheid bieden. Herkenning van de omgeving is cruciaal. Dit is ook het moment waarop het Wmo-loket inschakelen voor stijlvolle woningaanpassingen vaak nodig is.
Functioneren in routines
De wereld wordt kleiner. Buiten komen is soms eng.
Thuis moet het een veilige haven zijn. Dit betekent dat drempels weg moeten, de badkamer aangepast moet worden en dat er toezicht mogelijk is zonder dat dit als storend wordt ervaren. Routines zijn het anker.
Hulpmiddelen voor in de slaapkamer
Probeer vaste tijden aan te houden voor opstaan, eten en naar bed gaan. Hulpmiddelen die hierbij helpen, zijn visuele signalen.
Een dag/nachtklok met kleuren (geel voor dag, blauw voor nacht) geeft aan wanneer het tijd is om te slapen of op te staan.
Labelkastjes helpen bij het vinden van spullen. Een sticker met een afbeelding van sokken op de la met sokken, of het woord ‘bestek’ op de bestekla. Dit vermindert frustratie en helpt bij het zelfstandig vinden van benodigdheden. Een veilige slaapkamer is essentieel.
Een valmelder of dekbedverzwarer kan helpen om rustiger te slapen en onrust ’s nachts te verminderen. De verzwarer geeft een gevoel van geborgenheid.
Hulpmiddelen voor in de badkamer
Voor de nacht is een dwaaldetector cruciaal. Dit is een sensor die beweging bij de deur of trap detecteert. Het signaal gaat naar een ontvanger bij de mantelzorger.
Zo weet je direct als iemand ’s nachts opstaat en mogelijk de weg kwijt is. Zorgverzekeraars vergoeden dit soms via de aanvullende verzekering of via de Wmo.
De badkamer is een plek met veel valrisico. Een douchezitje is onmisbaar. Kies voor een model dat stevig is en dat je op de bestaande douchekruk kunt plaatsen.
Daarnaast is een antislipmat essentieel. Voor het wassen van handen is een automatische zeepdispenser handig.
Hulpmiddelen voor buiten
De persoon hoeft niet meer te pompen; de dispenser geeft automatisch zeep. Dit voorkomt morsen en maakt het wassen makkelijker. Ook een douchestoel met armleuningen geeft extra steun bij het opstaan.
Buiten is het soms spannend. Een GPS-tracker is in deze fase een geruststelling.
Dit kan een speciale horloge zijn (van merken als WijzijnThuis of SafeMate) of een tracker die in de jaszak past.
De mantelzorger kan via een app zien waar de persoon is. Is de persoon nog mobiel? Dan kan een scootmobiel uitkomst bieden om de eigen wijk te blijven verkennen. Let op: bij dementie is het vaak verstandig om te kiezen voor een model met een maximumsnelheid van 6 of 10 km/uur en een duidelijke bediening. Overleg met de Wmo of een scootmobiel in aanmerking komt voor een indicatie.
Waar kun je dit het beste kopen?
Er zijn verschillende opties, afhankelijk van wat je nodig hebt en of je het wilt kopen of lenen. Medipoint: Deze aanbieder heeft 50 fysieke winkels in heel Nederland.
Dit is ideaal als je het product eerst wilt zien en voelen.
Je kunt er terecht voor advies aan huis. Ook kun je hulpmiddelen huren via je zorgverzekeraar (als je een aanvullende verzekering hebt) of via de Wmo-regeling bij de gemeente. Denk hierbij aan rollators, douchezitjes of bedverhogers.
Thuiszorgwinkel of speciaalzaak: Voor specifieke producten zoals domotica of aangepast servies (bijvoorbeeld handige hulpmiddelen van de Blokker of keukenhulpjes van Bol.com of Home24) zijn deze winkels fijn. Je krijgt er vaak specialistisch advies.
Online: Voor bijvoorbeeld GPS-horloges of dag/nachtklokken is online kopen vaak goedkoper. Let wel op de retourvoorwaarden, want het is soms lastig om de juiste werking thuis te testen.
Wat regel je via de Wmo?
De Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) is er om zelfstandig wonen mogelijk te maken.
Ga hiervoor naar het Wmo-loket van je gemeente. Je maakt een afspraak voor een keukentafelgesprek. Vraag niet om 'een traplift', maar om een oplossing om de trap veilig te kunnen oplopen. Vraag niet om 'domotica', maar om hulp bij het veilig bewegen door het huis.
De Wmo-consulent bekijkt wat er nodig is. Vaak volgt er een eigen bijdrage.
De hoogte hangt af van je inkomen. Let op: voor medische hulpmiddelen (zoals een scootmobiel of bepaalde verpleegartikelen) is de zorgverzekering of de Wet langdurige zorg (Wlz) soms de juiste plek.
De Wmo-consulent kan je hierover informeren.
Checklist: kies de juiste hulpmiddelen
Gebruik deze checklist om gericht te shoppen:
- Bekijk de fase: Wat is nu het grootste probleem? Vergeten of onveiligheid?
- Probeer het uit: Leen producten eerst via Medipoint of de Wmo voordat je koopt.
- Blijf benaderen: Kies voor producten die de eigenwaarde versterken, niet die het gevoel van 'afhankelijk' geven. Een mooi aangepast servies voelt bijvoorbeeld minder 'medisch' dan een plastic beker met tuit.
- Vraag hulp: Schakel een mantelzorgcoach in of praat met andere mantelzorgers via lotgenotencontact.
Met de juiste hulpmiddelen houd je de regie en zorg je dat je dierbare zo lang mogelijk fijn en veilig thuis kan wonen.