De rechten van een mantelzorger binnen de Wmo-wetgeving

S
Sandra Kuijpers
Mantelzorg & Woningaanpassingen Expert
Wmo, PGB & Wetgeving · 2026-02-15 · 6 min leestijd

Je bent mantelzorger. Je staat voor iemand klaar, elke dag.

Soms zonder dat iemand het ziet. Toch heb je rechten. De Wmo-wetgeving helpt je daarbij.

Die wet is niet spannend of ingewikkeld. Het is een vangnet voor jou en de persoon die je verzorgt.

In dit stuk lees je precies wat je kunt verwachten. Welke hulp je kunt aanvragen.

Hoe je het regelt. En wat het kost. Want mantelzorg mag nooit een eenmanszaak worden. Je bent niet alleen.

Wat is een mantelzorger volgens de Wmo?

Een mantelzorger is iemand die langdurig en onbetaald zorgt voor een partner, ouder, kind of buur. Jij bent de steunpilaar.

De Wmo (Wet maatschappelijke ondersteuning) ziet jou niet als professional, maar wel als belangrijk.

Daarom staan er rechten op jou. Niet alleen voor de zorgvrager, maar voor jou persoonlijk. De gemeente moet rekening houden met jouw situatie.

Denk aan praktische hulp. Een scootmobiel voor de persoon die je verzorgt.

Een traplift in huis. Domotica die waarschuwt bij valgevaar. Of een aangepaste badkamer. Jij regelt het vaak.

De Wmo helpt je daarbij. Niet door jou geld te geven, maar door ondersteuning te regelen.

Zo blijft het vol te houden.

Mantelzorg is geen baan, maar een rol. De Wmo erkent die rol en geeft je ademruimte.

Waarom deze rechten er echt toe doen

Zonder ondersteuning loop je vast. Je raakt overbelast. De zorgvrager krijgt minder aandacht. De Wmo wil dat voorkomen.

Daarom heeft de wet een aparte plek voor mantelzorgers. Je kunt een mantelzorgverklaring krijgen.

Die helpt bij aanvragen voor woningaanpassingen of hulpmiddelen. Het is een officieel stuk dat laat zien dat jij de zorg draagt.

Stel: je vader heeft een traplift nodig. Zonder verklaring loop je vast in procedures. Met de verklaring gaat het sneller.

De gemeente ziet dat het om structurele zorg gaat. Dat telt. Hetzelfde geldt voor een scootmobiel of domotica.

Jij bent de spil. De Wmo moet jou zien. Daarnaast heb je recht op respijt. Even vrij van zorg.

Een paar uur per week. Een weekend per maand.

De gemeente kan een logeerplek regelen. Of thuishulp. Zodat jij even op adem komt.

Dat is geen luxe, maar noodzaak.

Hoe het werkt: aanvragen en regelen

Je begint bij de gemeente. Bel of loop binnen.

Vraag om een gesprek over mantelzorg. Leg uit wie je verzorgt en wat je doet. Vraag om een mantelzorgverklaring.

Die krijg je meestal na een intake. Soms is er een wachtlijst. Begin op tijd.

Met die verklaring vraag je hulp aan. Een traplift? De gemeente stuurt een woningcheck.

Een monteur bekijkt de trap. Breedte, draairichting, verdieping. Een traplift kost tussen €2.000 en €5.000. Tweedehands vanaf €1.500. De Wmo vergoedt vaak een deel. Soms alles, als het echt nodig is.

Vraag altijd om offertes. Een scootmobiel?

De gemeente regelt een proefrit. Er zijn drie types: compact (€1.500), middel (€2.500) en groot (€4.000). De Wmo vergoedt vaak tot €3.000.

Het eigen risico hangt af van je inkomen. Vraag naar de scootmobielconsulent van de gemeente.

Domotica? Denk aan een alarmsysteem, valdetectie of slimme verlichting. Kosten: €200 tot €1.500.

De Wmo vergoedt soms een deel. Zeker als het veiligheid biedt.

Vraag een technische keuring aan. Een woonconsulent helpt je hierbij. Een aangepaste badkamer?

Een douchezitje, antislipvloer of instapbad. Kosten: €500 tot €5.000.

Stappenplan voor een Wmo-aanvraag

  1. Neem contact op met de gemeente. Vraag naar het Wmo-loket.
  2. Vraag een mantelzorgverklaring. Neem bewijzen mee: zorgtaken, uren, medische info.
  3. Laat een woningcheck doen voor traplift of badkamer.
  4. Vraag een proefrit voor een scootmobiel of domotica-demo.
  5. Vraag offertes aan bij minimaal twee leveranciers.
  6. Stuur de offertes naar de gemeente. Vraag om een beschikking.
  7. Ontvang de vergoeding of het PGB. Regel de installatie.

De Wmo betaalt vaak een deel. Soms via een persoonsgebonden budget (PGB).

Je koopt zelf de spullen en regelt de installatie. Een badkamerspecialist meet alles in. Vraag altijd om een offerte op maat. Dit proces duurt 4 tot 8 weken. Soms langer. Blijf bellen.

Vraag om een contactpersoon bij de gemeente. Die helpt je verder.

Prijzen en vergoedingen: wat kun je verwachten?

De Wmo werkt met eigen bijdragen, waarbij je ook kunt kijken naar ondersteuning en financiering van respijtzorg. De eigen bijdrage hangt af van je inkomen en vermogen.

Een alleenstaande met een modaal inkomen betaalt vaak €20 tot €50 per maand. Een stel met hoger inkomen kan oplopen naar €100 per maand. De gemeente berekent dit.

Een traplift: €2.000 tot €5.000. Tweedehands vanaf €1.500. De Wmo vergoedt tot 100%.

Soms betaal je een eigen bijdrage van €50 tot €100 per maand. Een scootmobiel: €1.500 tot €4.000. De Wmo vergoedt tot €3.000. Eigen bijdrage: €20 tot €70 per maand.

Een lease-scootmobiel via de gemeente kost €50 tot €100 per maand. Domotica: €200 tot €1.500.

De Wmo vergoedt soms €500. Een PGB geeft meer vrijheid. Je koopt zelf een alarmsysteem van €300 of slimme verlichting van €200.

Badkameraanpassingen kosten €500 tot €5.000, terwijl je voor een Wmo vergoeding voor een aangepaste keuken vaak ook in aanmerking komt.

Een PGB kan uitkomen op €1.000 tot €3.000. Vraag altijd om een offerte. Leveranciers zoals Thuiszorgwinkel of Medipoint helpen bij de aanvraag.

Een PGB is een budget dat je zelf beheert. Je koopt hulpmiddelen of regelt hulp.

Het bedrag hangt af van je situatie. Vraag de gemeente om een PGB-begroting.

Een mantelzorgconsulent helpt je hierbij. Welke kies je? Als je weinig tijd hebt, kies Wmo.

Varianten: Wmo vs PGB

Als je specifieke wensen hebt, kies PGB. Denk aan een domotica-systeem van een specifiek merk.

Of een badkamer die perfect past. De gemeente adviseert je.

Praktische tips voor mantelzorgers

Vraag altijd om een mantelzorgverklaring. Zonder dat stuk word je niet serieus genomen.

Neem bewijzen mee: een takenlijst, een brief van de huisarts, een zorgplan. Begin op tijd. Wacht niet tot je overbelast bent.

De gemeente heeft wachttijden. Een traplift duurt 6 tot 8 weken.

Een scootmobiel 4 tot 6 weken. Vraag om een woonconsulent.

Die komt thuis en bekijkt wat nodig is. Meet de trap. Checkt de badkamer. Geeft advies over domotica. Gratis via de gemeente. Sluit je aan bij een mantelzorggroep.

Elke gemeente heeft er een. Je deelt ervaringen. Krijgt tips. Voelt je minder alleen.

Houd alle papieren bij. Offertes, beschikkingen, facturen. De gemeente controleert soms. Zorg dat je alles digitaal opslaat.

Vraag om respijt. Een logeerweekend voor je moeder.

Een paar uur hulp thuis. Zo blijf je energie houden. De Wmo betaalt dit vaak.

Check of je recht hebt op een mantelzorgwaardering. Ontdek ook de impact van de Wmo op jouw kwaliteit van leven. Sommige gemeentes geven een cadeaubon van €50.

Of een gratis cursus. Vraag ernaar. Gebruik je recht. Je bent belangrijk. De Wmo is er voor jou.

Niet alleen voor de zorgvrager. Stap over drempels heen. Bel. Mail. Loop binnen. Je verdient het.

Volgende stap
Bekijk alle artikelen over Wmo, PGB & Wetgeving
Ga naar overzicht →
S
Over Sandra Kuijpers

Expert in levensloopbestendig wonen en mantelzorgoplossingen. Adviseert families over woningaanpassingen, Wmo-vergoedingen, trapliften en zorg domotica voor een veilige thuissituatie.