Financiële vergoeding voor mantelzorgers: Bestaat dat?

Mantelzorg geven aan je moeder, vader, partner of buurman is iets wat je doet uit liefde.

Je wilt dat het goed gaat, dat ze veilig wonen met een traplift, een fijne badkamer en misschien wel domotica om het leven makkelijker te maken. Maar het kost je ook tijd, energie en soms geld. Vraag je je weleens af: krijg ik daar niet iets voor terug?

De hamvraag: bestaat er een financiële vergoeding voor mantelzorgers? Het antwoord is ja en nee.

Mantelzorg is niet gewoon een betaalde baan, maar er zijn verschillende manieren om een tegemoetkoming te krijgen.

In dit artikel leg ik je precies uit wat wel en niet kan.

Geld, inkomen en financiën bij mantelzorg

Stap één is het goede beeld schetsen. Mantelzorg is onbetaald. Dat betekent niet dat je er nooit iets voor krijgt, maar het is geen salaris zoals je krijgt voor een gewone baan.

De overheid vindt dat de zorg voor je naaste in eerste instantie een privékwestie is. Toch snappen ze ook dat het zwaar kan zijn. Daarom zijn er verschillende regelingen die je een financieel steuntje in de rug geven.

Denk aan een vergoeding via je zorgverzekering, een mantelzorgwaardering van de gemeente of een tegemoetkoming via de belasting. Belangrijk om te weten: je kunt dit niet zomaar overal aanvragen.

Je moet vaak zelf actie ondernemen. En sommige dingen, zoals een vergoeding voor je tijd, bestaan simpelweg niet. We duiken erin.

Vergoeding van vervangende zorg

Een van de belangrijkste manieren om geld terug te krijgen, is via je aanvullende zorgverzekering. De basisverzekering dekt dit namelijk niet.

Je kunt wel een vergoeding krijgen voor vervangende zorg. Dit betekent dat je geld krijgt om iemand anders tijdelijk de zorg te laten overnemen. Zo kun jij even op adem komen.

Dit wordt ook wel respijtzorg genoemd. Je kunt dit geld gebruiken voor een professionele zorgverlener, maar soms ook voor iemand uit je omgeving.

Hoeveel je precies krijgt, hangt af van je verzekering. Er zijn speciale pakketten voor mantelzorgers. Neem de verzekeringen van ZorgBasis, ZorgBewust, ZorgGoed en ZorgBeter.

Dit zijn geen basisverzekeringen, maar aanvullende pakketten. Je betaalt maandelijks een extra premie, maar krijgt daar een flinke vergoeding voor terug.

Bij ZorgBasis (premie €4,95 per maand) krijg je €150 voor mantelzorgvervanging. Kies je voor ZorgBewust (€8,75 per maand), dan is dat al €300.

ZorgGoed (€14,00 per maand) geeft je €600 en ZorgBeter (€23,50 per maand) zelfs €900. Dit geld is specifiek bedoeld om even de taken over te dragen. Een groot voordeel: dit geld valt buiten je eigen risico. Je hoeft dus niet eerst je eigen risico van €385 aan te spreken.

Mantelzorgvergoedingen door zorgverzekeraars

Naast geld voor vervangende zorg, bieden veel verzekeraars extra's die het leven als mantelzorger makkelijker maken.

Kijk bijvoorbeeld naar de mantelzorgmakelaar of een cursus. Een mantelzorgmakelaar is iemand die je helpt met het regelwerk. Denk aan het aanvragen van Wmo voorkeuren, het regelen van een traplift of het begrijpen van alle papieren van de zorgverzekeraar. Dit kan een enorme last van je schouders halen.

Bij de eerder genoemde verzekeringen zit deze hulp vaak inbegrepen. ZorgBewust en ZorgGoed geven beide €200 voor een mantelzorgmakelaar of een cursus.

ZorgBeter gaat verder met €300 voor deze ondersteuning. Als je kiest voor een cursus, kun je denken aan trainingen over omgaan met dementie, fysieke belasting of het regelen van domotica.

Dit soort kennis is goud waard en helpt je om langer plezierig mantelzorg te kunnen geven. Je kunt dit dus financieel makkelijker maken door je aanvullende verzekering hierop aan te passen.

Dubbele kinderbijslag als u een ziek kind verzorgt

Is je kind chronisch ziek of heeft het een beperking en is de zorg intensief? Dan is er een speciale regeling: de dubbele kinderbijslag.

Dit is een regeling via de Sociale Verzekeringsbank (SVB). Je krijgt dan het dubbele bedrag aan kinderbijslag. Dit is best een aanzienlijke vergoeding die kan helpen bij de extra kosten die het kind met zich meebrengt, zoals specifieke hulpmiddelen of aanpassingen in huis.

Je moet wel voldoen aan bepaalde voorwaarden. De zorg moet intensief zijn en het kind moet in Nederland wonen.

Het is de moeite waard om dit na te vragen bij de SVB.

Betaling uit een persoonsgebonden budget

Een persoonsgebonden budget, of pgb, is een potje geld dat je krijgt van de gemeente of het zorgkantoor.

Dit budget is bedoeld om zorg in te kopen. Het bijzondere is: je mag dit pgb ook gebruiken om naasten te betalen voor de zorg die ze verlenen. Dus ja, je kunt je partner, zus of buurman betalen voor de zorg die ze jou geven.

Wel zitten hier regels aan vast. De zorg moet goed geregeld zijn en de persoon die de zorg krijgt, moet zelf de regie hebben.

Het is niet de bedoeling dat je iemand zomaar een salaris geeft zonder dat dit vastgelegd is.

Een pgb aanvragen kan via de Wmo (bij de gemeente) of via de Wet langdurige zorg (Wlz).

Reiskostenvergoeding

Als mantelzorger ben je vaak onderweg. Naar de huisarts, het ziekenhuis of de fysiotherapeut.

De kosten voor deze reizen kunnen flink oplopen. Er is een mogelijkheid om een reiskostenvergoeding te krijgen.

Dit werkt het beste als je een bijstandsuitkering hebt. In dat geval kun je bij je gemeente een vergoeding aanvragen voor de reiskosten die je maakt voor de zorg voor je naaste. Ook voor het bezoeken van iemand in een instelling, zoals een verpleeghuis, kunnen reiskosten worden vergoed.

Let op: dit is niet voor iedereen. Het hangt af van je persoonlijke situatie en inkomen. Check dit dus bij je gemeente.

Mantelzorgwaardering

Bijna elke gemeente in Nederland geeft mantelzorgers een blijk van waardering. Dit heet de mantelzorgwaardering of het mantelzorgcompliment.

Dit is vaak geen geldbedrag dat op je rekening gestort wordt. Meestal is het een cadeaubon, een pakket met producten of een tegoed voor een workshop.

De waarde verschilt per gemeente, maar denk aan bedragen tussen de €50 en €150. Je moet dit wel zelf aanvragen. Vaak ben je de mantelzorger van iemand die in die gemeente woont.

Het is een kleine moeite, maar het is fijn om te krijgen. Ben je niet tevreden over de waardering?

Geef dit dan door aan je gemeente en aan MantelzorgNL. Zoek daarnaast ook eens contact met andere mantelzorgers om ervaringen te delen; zij kunnen hier iets mee doen om de regeling te verbeteren.

Belastingaangifte: Wat jij als mantelzorger moet weten

De belastingdienst is niet je beste vriend als het om mantelzorg gaat. De kosten die je maakt voor mantelzorg zijn namelijk niet aftrekbaar.

Dat is een domper, maar het is goed om te weten zodat je niet voor verassingen komt te staan.

Er is een uitzondering. Reiskosten voor ziekenbezoek van een huisgenoot kunnen onder voorwaarden wél worden afgetrokken. Dit is een specifieke regel.

Je moet dan denken aan het bezoeken van je partner of kind in het ziekenhuis. Je kunt deze kosten opgeven in je aangifte. Check de site van de belastingdienst voor de exacte voorwaarden, want het is niet voor iedereen mogelijk.

Tegemoetkomingen en regelingen

Er zijn nog meer manieren om financieel geholpen te worden. Denk aan de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo).

Dit is een wet van de gemeente. Via de Wmo kun je hulp krijgen bij het zelfstandig wonen. Dit is niet direct een vergoeding voor jou als mantelzorger, maar het kan de zorg verlichten. Ontdek welke Wmo-ondersteuning je kunt aanvragen voor een traplift, een aangepaste badkamer, schoonmaakhulp of een scootmobiel.

De gemeente bekijkt wat er nodig is. Soms moet je een eigen bijdrage betalen, maar dat hangt af van je inkomen.

Ook domotica, slimme hulpmiddelen in huis, kunnen via de Wmo geregeld worden.

Dit zorgt ervoor dat je naaste langer zelfstandig kan wonen en jij minder zorgtaken hebt. Er zijn ook speciale regelingen voor het aanpassen van je huis. Soms kun je een lening krijgen via de gemeente of het Stimuleringsfonds Volkshuisvesting (SVn) voor het aanpassen van je huis voor ouderen of gehandicapten.

Denk aan het plaatsen van een traplift of het vergroten van de badkamer. Dit is geen gift, maar een lening met gunstige voorwaarden.

Check dit bij je gemeente. Ook is er de motie die in maart 2025 is ingediend voor betere respijtzorg en een landelijk dekkend aanbod. De Tweede Kamer was unaniem voor.

Dit betekent dat er de komende tijd meer en betere regelingen kunnen komen voor mantelzorgers.

Houd dit in de gaten.

Praktische tips voor jou

Het is dus een jungle van regelingen. Hoe zorg je dat je niets mist?

• Check je aanvullende verzekering: Kijk of je een pakket hebt dat specifiek voor mantelzorgers is. Vergelijk de premie met de vergoeding. Soms ben je goedkoper uit met een aanvullende verzekering dan dat je alle zorg zelf betaalt.
• Vraag de mantelzorgwaardering aan: Doe dit elk jaar. Het is een kleine moeite en je krijgt een leuk gebaar terug. Kijk op de website van de gemeente waar je naaste woont.
• Gebruik de belastingaangifte: Vergeet de reiskosten voor ziekenbezoek niet. Dit is één van de weinige aftrekposten die je als mantelzorger hebt.
• Vraag om hulp: Schakel een mantelzorgmakelaar in via je verzekering. Zij weten precies wat er mogelijk is op het gebied van Wmo, pgb en woningaanpassingen.
• Houd de politiek in de gaten: De moties van 2025 laten zien dat er beweging is. Er komen mogelijk nieuwe regelingen aan. Houd de site van MantelzorgNL in de gaten voor updates.

Mantelzorg is een kostbaar goed. Financieel of niet. Zorg dat je alles uithaalt wat eruit te halen valt, zodat je, mede door steun van lotgenoten, de zorg voor je naaste zo lang en zo fijn mogelijk kunt volhouden.