Hoe kies je de juiste aangepaste kleding voor rolstoelgebruikers?

Je zit in een rolstoel en je kleding knelt, schuurt of zit gewoon niet lekker.

Dat kan echt je dag verpesten. Goed nieuws: met een paar slimme aanpassingen draag je weer kleding die past bij jouw lijf en je leven. Deze handleiding helpt je stap voor stap, zonder ingewikkelde taal. We focussen op praktische oplossingen die je meteen kunt gebruiken, of je nu thuis bent of onderweg.

Wat je nodig hebt voordat je begint

Verzamel eerst een paar dingen. Een meetlint, een stuk papier, een pen en je huidige favoriete kledingstukken.

Een spiegel die je van boven en onder kunt zien, is handig. Vraag eventueel een mantelzorger of vriend om te helpen met meten. Zorg dat je comfortabel zit in je rolstoel, net zoals je normaal doet.

Denk ook aan je specifieke behoeften. Gebruik je een scootmobiel of een traplift?

Dan is bewegingsvrijheid belangrijk. Heb je een aangepaste badkamer of domotica in huis? Dan kan je kleding daarop aansluiten. Je Wmo-consulent kan je vertellen welke hulpmiddelen vergoed worden, maar voor kleding geldt meestal dat je zelf inkopen doet.

Neem de tijd: deze klus kost ongeveer 1 tot 2 uur. Pak een kopje thee en ga comfortabel zitten. Je hoeft niet alles in één keer te doen; je kunt het opdelen in kleine stappen.

Stap 1: Meet je lichaam en je rolstoel

Meet je bovenarm, borstomvang, taille, heupen en beenlengte terwijl je rechtop zit in je rolstoel. Gebruik een zacht meetlint en houd het ontspannen.

Noteer de maten in centimeters. Voor vrouwen: borstomvang is het breedste deel, taille net boven de navel. Voor mannen: borstomvang over de tepels, taille op heuphoogte.

Meet ook je rolstoel: zithoogte (van zitting tot grond), zitdiepte (van achterkant zitting tot knieholte) en armleuninghoogte.

Voor een standaard rolstoel is de zithoogte vaak 45-50 cm, zitdiepte 40-45 cm. Dit bepaalt hoe je kleding valt en schuurt. Veelgemaakte fout: te strak meten of staand meten. Doe het altijd zittend in je rolstoel.

Een foutieve maat levert kleding op die knelt of schuurt. Tijdsindicatie: 15-20 minuten. Gebruik een kalme plek zonder afleiding.

Stap 2: Kies de juiste stoffen en pasvorm

Stoffen met stretch en ademende materialen werken het best. Katoen-elastaan, viscose-elastaan of bamboe voelen zacht en blijven soepel.

Vermijd stugge materialen zoals puur linnen of ongebreide wol; die kunnen schuren op zitdelen.

Kies voor een rechte pasvorm of een A-lijn voor rokken en jurken. Broeken met een lage taille en een elastische band zitten comfortabeler in een rolstoel. Zorg dat mouwen en pijpen niet te lang zijn; ze mogen niet onder de wielen komen.

Denk aan handige details: een rits achter of opzij, een V-hals voor makkelijker aantrekken, en zakken die open kunnen zonder dat je hoeft te bukken. Bij merken als OTR of Puls Ortho vind je kleding met deze eigenschappen, vaak vanaf €40-€80 per stuk.

Veelgemaakte fout: te veel laagjes. Een dikke trui kan warm zijn, maar beperkt beweging. Kies voor een dunne basislaag en een licht vest dat je makkelijk uittrekt.

Stap 3: Pas je kleding in je rolstoel

Leg de kleding op bed of een tafel en trek het aan terwijl je in je rolstoel zit.

Voel of de naden niet schuren op je zitdelen, heupen of schouders. Beweeg je armen alsof je iets van een plank pakt; je mouwen moeten meebewegen zonder te knellen. Test hoe de broek zit bij het opstaan of voorover buigen. De tailleband mag niet afdrukken op je buik.

Bij een rok of jurk controleer je of de zoom niet onder je benen komt tijdens het rijden. Gebruik een spiegel of vraag iemand om te kijken.

Check of de kleding mooi valt zonder te strak te zitten. Probeer ook een jas of vest eroverheen; die moet makkelijk aan en uit gaan zonder dat je hoeft op te staan.

Veelgemaakte fout: alleen passen zonder te bewegen. Thuis voelt het goed, maar onderweg merk je pas echt of het werkt. Neem de tijd om een rondje te rijden. Tijdsindicatie: 20-30 minuten per set kleding.

Stap 4: Handige aanpassingen en accessoires

Verkorte pijpen of mouwen zijn vaak nodig. Voor wie zelf aan de slag gaat, is het handig om te weten wat een aangepaste paspop voor senioren kost. Bij een kleermaker kost dit anders €10-€20 per broek of shirt.

Vraag om naden die vlak liggen en geen randen hebben die kunnen schuren.

Bij OTR kun je ook kleding op maat bestellen, met aanpassingen voor rolstoelgebruik. Voeg verstelbare banden of klittenband toe bij taille of schouders. Dit helpt bij wisselende maten of als je een brace draagt.

Een tailleband met elastiek aan de achterkant voorkomt dat de broek afzakt. Accessoires helpen ook: een rolstoel-deken met uitsparing voor de benen (€30-€50), een warme jas met rits tot aan de taille (€60-€100), of hulpmiddelen voor zittend huishoudelijk werk, zoals sokken met antislip zool bij schoenen die je makkelijk aantrekt.

Denk ook aan een handige tas die je aan je rolstoel kunt hangen, zodat je niet hoeft te bukken. Vergeet bij buitenactiviteiten niet om de juiste aangepaste zonnebril te kiezen voor optimaal zicht. Veelgemaakte fout: te veel aanpassingen tegelijk. Begin met één of twee kledingstukken, test ze en pas dan aan. Zo voorkom je onnodige kosten.

Stap 5: Onderhoud en praktische tips

Was je kleding op een lage temperatuur, meestal 30°C, en gebruik een mild wasmiddel.

Hang het op om te drogen; een droger kan stoffen uitrekken. Strijk op lage stand en vermijd strijken op elastische delen.

Bewaar je kleding op een hoogte die je makkelijk kunt bereiken vanuit je rolstoel. Gebruik een kast met schuifdeuren of laden met grepen. Als je een traplift hebt, zorg dan dat je kleding niet in de weg hangt tijdens het opbergen. Plan je outfit voor de dag.

Leg kleding klaar op bed of een tafel op hoogte. Als je domotica gebruikt, kun je een timer instellen voor verwarming of verlichting, zodat je comfortabel aankleedt.

Veelgemaakte fout: te snel wassen zonder te controleren. Kijk altijd eerst op het waslabel en pas de temperatuur aan. Zo blijft je kleding langer mooi.

Verificatie-checklist

• Heb je alle maten gemeten terwijl je in je rolstoel zat?
• Zijn de stoffen zacht en rekbaar, zoals katoen-elastaan of bamboe?
• Pas je de kleding terwijl je beweegt en rijdt?
• Zijn naden vlak en zonder randen die kunnen schuren?
• Zijn mouwen en pijpen op de juiste lengte?
• Heb je handige details zoals ritsen opzij en zakken die open kunnen?
• Is de kleding makkelijk te wassen en te onderhouden?
• Is je kledingkast rolstoelvriendelijk ingericht?
• Heb je contact opgenomen met je Wmo-consulent voor vergoeding van hulpmiddelen?
• Test je de kleding een dag lang, ook onderweg?

Als je deze checklist afvinkt, heb je een goede basis voor comfortabele en praktische kleding. Je bent nu klaar om je garderobe aan te passen aan je leven in een rolstoel. Veel plezier met het uitzoeken van je nieuwe outfits!