Hulpmiddelen voor mensen met een tijdelijke beperking (krukken)

Stel je voor: je breekt je enkel tijdens het schaatsen of je moet na een heupoperatie even rustig aan doen.

Je bent niet levenslang beperkt, maar de komende weken of maanden heb je wel wat hulp nodig bij lopen. Krukken zijn dan je beste vriend.

Ze helpen je om toch zelfstandig te bewegen, zonder dat je overal een mantelzorger bij nodig hebt. In dit stuk leg ik je uit hoe je ze slim gebruikt, welke soorten er zijn en hoe je ze regelt via de Wmo, zonder dat het je een rib uit je lijf kost.

Wat zijn krukken en waarom zijn ze essentieel?

Krukken zijn eenvoudige hulpmiddelen die je ondersteunen als je tijdelijk minder goed kunt lopen. Ze nemen het gewicht van je been of heup over, zodat je pijnvrij kunt bewegen.

Denk aan een gebroken enkel, een zware kneuzing of herstel na een heupoperatie.

Je gebruikt ze meestal maar een paar weken tot maanden, maar in die tijd zijn ze onmisbaar voor je zelfstandigheid. Waarom zijn ze zo belangrijk? Omdat ze je helpen om je dagelijkse leven door te laten gaan.

Je kunt nog steeds naar de wc, een boodschap doen of even in de tuin zitten. Zonder krukken zou je misschien bedlegerig worden of constant een beroep moeten doen op je partner of mantelzorger. In een wereld waar we steeds langer thuis willen wonen, is dat een groot verschil. Denk ook aan de veiligheid.

Zonder hulpmiddel loop je het risico om te vallen, wat je herstel flink kan vertragen.

Krukken geven je stabiliteit en vertrouwen. Ze helpen je om je bewegingsvrijheid te behouden, zonder dat je je onveilig voelt in je eigen huis.

Hoe werken krukken? De basisinstellingen

De meeste mensen grijpen krukken verkeerd aan en dat levert pijn op in schouders of polsen.

De juiste hoogte is cruciaal. Je stelt ze zo in dat je ellebogen licht gebogen zijn, ongeveer 20 tot 30 graden. Je handen moeten ontspannen op de grepen rusten, niet omhoog geduwd worden.

Er zijn twee hoofdtypen: okselkrukken en elleboogkrukken. Okselkrukken steunen onder je oksel en hebben een handvat op schouderhoogte.

Elleboogkrukken, ook wel Lofstrand krukken genoemd, hebben een onderarmsteun en een handvat dat je vasthoudt.

Elleboogkrukken zijn vaak comfortabeler voor langere tijd, omdat ze minder druk op je schouders geven. Bij het lopen zet je de krukken tegelijkertijd vooruit, dan je zwakke been, en dan je sterke been. Dat heet de driepuntsgang. Het voelt even onwennig, maar na een paar dagen went het vanzelf.

Oefen eerst binnenshuis, bijvoorbeeld van de woonkamer naar de keuken, voordat je naar buiten gaat. Let ook op de onderkant van de krukken.

De doppen moeten droog en schoon zijn. Als ze glad worden, vervang ze dan direct. Veel modellen hebben antislip doppen, die extra veilig zijn op gladde vloeren zoals tegels of laminaat.

Soorten krukken: welke past bij jou?

Er is meer keuze dan je denkt, en de prijzen verschillen flink.

De basisversie is de standaard okselkruk, vaak van aluminium. Die koop je al voor €15 tot €25 per stuk. Ze zijn licht en verstelbaar, maar niet altijd even stabiel op oneffen ondergrond. Wie meer comfort wil, kiest voor elleboogkrukken.

Die zijn er al vanaf €30 per stuk, maar goede merken zoals Drive Medical of Invacare kosten tussen de €40 en €60 per stuk. Ze zijn vaak in hoogte verstelbaar en hebben een ergonomische greep.

Ideaal als je de krukken langere tijd nodig hebt, bijvoorbeeld na een heupoperatie of wanneer je zoekt naar comfortabele hulpmiddelen bij medische zorg.

Er zijn ook speciale modellen voor senioren of mensen met minder kracht in de handen. Sommige krukken hebben een bredere voet voor meer stabiliteit, of een zachte polssteun. Deze kosten tussen de €50 en €80 per stuk.

Ze zijn wat zwaarder, maar wel steviger. Voor wie echt extra steun nodig heeft, zijn er krukken met een zitje.

Die zijn handig als je onderweg even moet uitrusten, bijvoorbeeld als je een wandeling maakt in het park. Een goed model met zitje kost tussen de €40 en €70. Let wel op het gewicht; deze krukken zijn vaak iets zwaarder.

Vergeten we niet de accessoires. Een draagtas voor je krukken kost ongeveer €15, en antislip doppen vervang je voor €5 per set.

Handig als je de krukken meeneemt in de auto of als je ze opbergt zonder dat ze krassen maken.

Hoe regel je krukken via de Wmo of zorgverzekering?

Als je de krukken maar kort nodig hebt, kun je ze het beste huren.

Dat is vaak voordeliger dan kopen. Bij thuiszorgwinkels of orthopedische winkels huur je een set okselkrukken voor ongeveer €10 tot €15 per week. Elleboogkrukken zijn iets duurder, rond de €15 tot €20 per week.

Voor langere huur kun je contact opnemen met je gemeente via de Wmo. Als je een tijdelijke beperking hebt, kom je misschien in aanmerking voor een vergoeding.

De Wmo-consulent bekijkt je situatie en kan je doorverwijzen naar een zorgaanbieder.

Houd er rekening mee dat je een eigen bijdrage moet betalen, die kan oplopen tot €15 tot €25 per maand, afhankelijk van je inkomen. Als je de krukken wilt kopen, kun je een offerte aanvragen bij een thuiszorgwinkel. Sommige merken, zoals Drive Medical, bieden complete sets aan vanaf €60 tot €100. Check of je zorgverzekering een deel vergoedt, vooral als je aanvullend verzekerd bent.

Veel polissen dekken hulpmiddelen voor tijdelijke beperkingen tot een bepaald bedrag. Zoek je naar geschikte hulpmiddelen voor mensen met een verstandelijke beperking? Een andere optie is lenen via een zorgnetwerk of mantelzorgorganisatie.

Soms heeft een buurman of familielid nog krukken liggen die je kunt gebruiken. Vraag rond in je omgeving; het bespaart je kosten en je bent sneller geholpen. Ook voor ondersteunende communicatiehulpmiddelen kun je vaak terecht bij lokale zorgnetwerken.

Praktische tips voor dagelijks gebruik

Begin klein. Oefen eerst binnenshuis met opstaan uit een stoel of het openen van een deur.

Gebruik een stabiele stoel zonder wielen, zodat je niet wegglijdt. Als je een traplift hebt, oefen dan ook hoe je de krukken veilig meeneemt. Zorg voor een opgeruimd huis.

Kabels, tapijten of speelgoed van kinderen zijn struikelgevaar. Schaf een antislipmat aan voor je badkamer, kost ongeveer €10, om uitglijden te voorkomen.

Als je een scootmobiel gebruikt, zorg dan dat de krukken makkelijk mee kunnen, bijvoorbeeld in een mandje achterop. Denk aan je houding. Sta rechtop, met je schouders ontspannen.

Als je pijn voelt in je polsen, overweeg dan elleboogkrukken met extra polssteun. Als je langere tijd loopt, neem dan regelmatig pauzes om je armen te ontlasten.

Sluit af met een check op veiligheid. Controleer wekelijks of de doppen nog intact zijn en of de hoogte nog klopt.

Als je twijfelt, vraag dan hulp van een fysiotherapeut of mantelzorger. Zo blijf je zelfstandig, zonder onnodige risico's.