Inhalator (pufje) schoonmaken: Voorkom infecties

Een inhalator, of pufje, is een kleine machine die medicijnen in een fijne nevel verstuift.

Je ademt die nevel in, zodat de medicijnen direct in je longen werken. Veel senioren gebruiken dit voor astma of COPD. Je huisarts of wijkverpleegkundige kan dit voorschrijven.

Een inhalator is een kwetsbaar apparaat. Als je hem niet regelmatig schoonmaakt, kunnen bacteriën en schimmels zich ophopen.

Die kun je dan inademen, met een longontsteking of andere infectie als gevolg.

Vooral als je al een zwakkere long hebt, is dat extra gevaarlijk. Schoonmaken is dus niet alleen fris, het is veilig.

Waarom schoonmaken echt nodig is

Denk aan stof, vocht en medicijnresten. Die blijven plakken in de slang, het mondstuk en het reservoir.

Als je dat niet weghaalt, verstoppen de gaatjes. De verneveling wordt dan minder fijn en de medicijnen werken minder goed. Je moet dan harder werken om adem te halen.

Een vieze inhalator is ook een broedplaats voor micro-organismen. Als je een longontsteking hebt gehad, is het slim om alles extra goed te wassen.

Gebruik je een scootmobiel of rolstoel? Dan zit je vaker binnen en adem je lucht in die soms minder fris is. Een schone inhalator is dan extra belangrijk. Goed onderhoud verlengt de levensduur.

Een inhalator kost tussen €60 en €150. Een reparatie of vervanging is vaak duurder dan schoonmaken.

Bovendien voorkom je dat je onnodig zonder zit. Vooral als je afhankelijk bent van mantelzorg, is dat extra vervelend.

Hoe werkt een inhalator en wat maak je schoon?

Een inhalator bestaat uit een compressor, een slang, een vernevelkamer en een mondstuk of masker.

De compressor zuigt lucht aan en drukt die door de slang. In de vernevelkamer wordt de vloeistof tot kleine druppels verneveld.

Die adem je in via het mondstuk of masker. Je maakt het mondstuk of masker, de vernevelkamer, de slang en soms de filter schoon. De compressor zelf maak je alleen buiten schoon met een droge doek. Gebruik nooit water op de compressor.

Haal de stekker er altijd uit voordat je begint. Lees altijd de handleiding van je model.

Sommige inhalators hebben een speciale schoonmaakstand of een automatische droogfunctie. Andere modellen vereisen handmatig drogen. Een verkeerde schoonmaak kan de werking beïnvloeden. Neem de tijd, vooral als je voor het eerst begint.

Stap-voor-stap schoonmaken

Verzamel eerst wat je nodig hebt: een zachte borstel, lauw water, een mild schoonmaakmiddel (afwasmiddel is prima), een schone theedoek en eventueel azijn voor de dieptereiniging. Zorg dat je werkplek schoon is.

Leg een handdoek neer om onderdelen droog te leggen. Haal de stekker uit het stopcontact. Koppel de slang los van de compressor en de vernevelkamer.

Haal het mondstuk of masker eraf. Giet de resterende vloeistof weg.

Spoel de vernevelkamer, het mondstuk en het masker af onder lauw stromend water. Gebruik een zachte borstel om resten los te maken. Wrijf niet te hard, want je kunt de fijne gaatjes beschadigen.

Was de onderdelen met een beetje afwasmiddel. Spoel daarna grondig af met water.

Er mag geen zeep meer achterblijven. Droog alles met een schone theedoek.

Laat de onderdelen verder aan de lucht drogen op een schone plek. Doe ze niet in een gesloten kast voordat ze helemaal droog zijn. Vocht trekt schimmels aan. De slang kun je het beste rechtop laten drogen, zodat water eruit loopt.

Maak de buitenkant van de compressor schoon met een droge doek. Vergeet ook niet het onderhoud van je CPAP-apparaat, zoals het reinigen van filters en maskers.

Sommige filters zijn wasbaar, andere moeten vervangen worden. Het regelmatig reinigen van filters in de seniorenwoning is essentieel; vervang ze eens per half jaar of volg de handleiding. Een schone filter verlengt de levensduur van je apparaat.

Als je merkt dat de verneveling minder fijn wordt, kun je de onderdelen een uur in een azijnoplossing (1 deel azijn op 3 delen water) weken. Spoel daarna extra goed na.

Azijn lost kalk en medicijnresten op. Gebruik dit niet te vaak, want het kan plastic aantasten.

Verschillende modellen en prijzen

Er zijn verschillende soorten inhalators. De meeste senioren hebben een compressorvernevelaar.

Een populair model is de Omron MicroAir. Deze is stil, draagbaar en kost tussen €80 en €120.

Hij is licht en makkelijk mee te nemen. Een andere bekende is de Philips InnoSpire. Dit model is wat groter maar zeer betrouwbaar.

De prijs ligt tussen €100 en €150. Hij heeft een efficiënt vernevelingssysteem en een stevige behuizing. Ideaal voor dagelijks gebruik thuis. Er zijn ook compacte modellen van Medel en Pari.

Deze kosten tussen €60 en €90. Ze zijn geschikt voor kortere behandelingen.

Let op: kleinere modellen hebben vaak een kleinere vernevelkamer. Je moet dan vaker bijvullen.

Accessoires kosten extra. Een setje mondstukken en slangen kost ongeveer €15 tot €30. Een nieuw filter kost €5 tot €10.

Een draagtas kost €15 tot €25. Sommige verzekeringen vergoeden deze kosten via de Wmo of het basispakket.

Vraag na bij je zorgverzekeraar. Als je een scootmobiel of traplift gebruikt, kies dan voor een compact model dat makkelijk past in een tas. Zo neem je de inhalator mee naar de woonkamer of de badkamer.

Een zorgvuldige keuze voorkomt dat je hem telkens moet verplaatsen. Je wilt niet struikelen over een snoer.

Praktische tips voor dagelijks gebruik

Maak je inhalator na elk gebruik leeg en spoel de vernevelkamer en het mondstuk om, net zoals je bij een medicijndispenser de hygiëne waarborgt.

Doe dit meteen, dan droogt het niet aan. Je hoeft dan niet te boenen.

Vijf minuten werk per keer is genoeg. Plan een grondige schoonmaak één keer per week. Doe dit op een vaste dag, bijvoorbeeld op zondagochtend. Zo raak je het niet kwijt.

Vraag je mantelzorger om te helpen als je zelf niet goed kunt bukken.

Bewaar de onderdelen op een schone, droge plek. Gebruik een schone theedoek of een bakje dat je regelmatig wast. Zet de compressor op een stabiele ondergrond.

Zorg dat het snoer niet over de vloer slingert, zeker als je een scootmobiel binnen gebruikt. Check regelmatig de slang op barsten.

Een kapotte slang lekt lucht en vermindert de verneveling. Vervang de slang als je scheurtjes ziet.

Een nieuwe slang kost ongeveer €10 tot €20. Dit voorkomt dat je medicijnen verliest. Gebruik alleen schoon leidingwater. Kraanwater is prima.

Geen bronwater of gedestilleerd water tenzij de handleiding dat vraagt. Sommige inhalators zijn gevoelig voor mineralen.

Kalk kan de vernevelkamer verstoppen. Als je huisarts antibiotica of steroïden voorschrijft, was de inhalator extra grondig na de kuur.

Medicijnen kunnen resten achterlaten die schimmels aantrekken. Gebruik eventueel een azijnoplossing.

Spoel daarna zeer goed na. Plan elk jaar een controle. Laat je huisarts of apotheker kijken of de verneveling nog goed gaat. Zij kunnen meten of je voldoende medicijnen binnenkrijgt.

Een kleine aanpassing in schoonmaak of onderhoud kan veel schelen. Denk ook aan je leefomgeving.

Als je een levensloopbestendige woning hebt, zorg dan dat de werkplek van de inhalator stabiel en toegankelijk is. Zet hem niet te laag als je moeilijk kunt bukken. Gebruik een klein keukentje of een stevig tafeltje.

Domotica kan helpen. Een slimme timer of herinnering via een spraakassistent kan je eraan herinneren om te poetsen.

Zet een wekelijkse melding op je telefoon of slimme speaker. Zo vergeet je het niet.

Tot slot: wees niet te streng voor jezelf. Een inhalator schoonmaken is even wennen. Als je het routine maakt, gaat het vanzelf.

En als er iets niet lukt, vraag dan hulp. Een buurman, mantelzorger of wijkverpleegkundige helpt je graag.