Mantelzorg en de woningmarkt: Verhuizen om dichterbij te zijn

Een telefoontje dat alles verandert. Je vader is gevallen.

Of je moeder vergeet steeds vaker medicijnen. Opeens sta je voor een keuze die voelt als een berg beklimmen: hoe zorg je goed voor ze?

Je wilt ze niet in een verpleeghuis, ze willen zelf ook niet weg. Maar het huis van ze is een valkuil vol drempels en trappen. Het idee om dichterbij te wonen, speelt steeds vaker.

Want mantelzorg en de woningmarkt, dat blijkt een lastige combinate. Toch is het mogelijk. Dit is je gids.

Waarom dichterbij wonen een gamechanger is

Mantelzorg is topsport. Je bent er altijd.

Die emotionele band is prachtig, maar de praktische kant kan je leven overnemen.

Constant heen en weer reizen kost tijd en energie. Tijd die je niet hebt, energie die je tekortkomt. Een eigen voordeur naast die van je ouders?

Dat is een directe lijn. Een snelle blik door het raam, even snel een maaltijd brengen, of er zijn binnen vijf minuten bij een val. Die nabijheid haalt een enorme druk van de ketel. Het gaat niet alleen om hulp.

Het gaat ook om verbinding. Even een kopje koffie tussendoor, een gedeelde tuin, de rust van weten dat ze niet alleen zijn.

Dit is het hart van levensloopbestendig wonen. Het is een woonvorm die meegroeit met de behoeften van nu en later.

Je bouwt niet alleen een huis, maar een veilig netwerk. Dit is de basis waarop je alle andere hulpmiddelen bouwt.

De praktische kant: van idee naar actie

Voordat je een huis koopt of verkoopt, begin je met de basis. De gemeente. Via de Wmo (Wet maatschappelijke ondersteuning) kun je een aanvraag doen voor een woningaanpassing.

Dit is niet alleen voor de huidige bewoner, maar kan ook meegenomen worden in de zoektocht naar een nieuwe woning.

Een traplift is een klassiek voorbeeld. De gemeente kan een vergoeding geven, maar het eigen risico en een eventuele eigen bijdrage tellen mee. Verwacht geen 100% vergoeding, maar een flinke stap voorwaarts.

Denk verder dan de trap. Een badkamer aanpassen is vaak de grootste klus. Een drempelloze douche, een verhoogd toilet, antislip vloeren. Kosten? Een simpele ombouw van het toilet kost al gauw €500,-.

Een volledig nieuwe badkamer met inloopdouche en extra handgrepen zit al snel tussen de €8.000 en €15.000.

De Wmo kan hier een deel van betalen, maar soms is een persoonlijke lening of hypotheek de enige optie. Ontdek welke hulp je kunt aanvragen via de Wmo en overleg altijd met een consulent wat de mogelijkheden zijn voor jouw specifieke situatie.

Het slimme huis: domotica als extra paar handen

Domotica klinkt duur en ingewikkeld, maar het is vaak goedkoper en effectiever dan je denkt. Dit zijn de slimme systemen in huis die helpen. Denk aan sensoren die een val detecteren, pillenmakers die een alarm afgaan als de medicijnen niet zijn ingenomen, of slimme verlichting die 's nachts automatisch aangaat.

Een simpel systeem met een alarmknop en een paar bewegingssensoren begint al bij €200,-.

Een uitgebreider systeem met camera's en deurcontacten loopt op tot €1.500,-. Dit is pure mantelzorgondersteuning die je rust geeft. Een voordeur die op afstand open kan, is ook domotica.

Handig voor de thuiszorg of voor jou als je even langs moet zonder dat je een sleutel bij je hebt. De techniek is er.

Het maakt het leven van een mantelzorger een stuk lichter. Zo blijf je positief als mantelzorger, want je hoeft niet alles in één keer te doen.

Begin met een slimme deurbel en een bewegingssensor in de slaapkamer. Dat is een goed begin.

De woningmarkt: zo vind je de juiste plek

De huizenmarkt is een jungle. Zeker als je specifieke eisen hebt.

Je zoekt niet zomaar een huis. Je zoekt een plek waar twee huishoudens naast elkaar kunnen bestaan. Soms letterlijk. Er is een groeiende markt voor meergeneratiewoningen.

Dit zijn huizen met een aparte woonruimte voor een ouder of zorgbehoevende.

Vaak zijn dit voormalige boerderijen of grote huizen die gesplitst zijn. De prijzen liggen hoger, maar je bespaart op zorg en reistijd. Een andere optie is een woning in de directe omgeving kopen.

Kijk verder dan Funda. Praat met de gemeente over sloop- en nieuwbouwprojecten.

Soms zijn er speciale regelingen voor zorgwoningen. Ook kun je denken aan 'klushuizen' in dorpen.

Hulp van de overheid: subsidies en regelingen

Deze huizen zijn vaak goedkoper, maar vragen wel een investering. De totale kosten voor een rijtjeshuis met een aangepaste badkamer en een traplift kunnen variëren van €250.000 tot €400.000, afhankelijk van de locatie. Vergeet de overdrachtsbelasting en notariskosten niet. Naast de Wmo zijn er andere regelingen.

De Wet langdurige zorg (Wlz) kan soms iets vergoeden, maar dat is vaak voor zwaardere zorg. De gemeente kan soms een starterslening verstrekken voor de aankoop van een woning.

Ook is er de subsidieregeling voor eigenaren van een koopwoning die een woningaanpassing nodig hebben. Dit loopt via het RVO (Rijksdienst voor Ondernemend Nederland). Vraag hier altijd naar bij je gemeente of een onafhankelijk cliëntondersteuner.

Vergeet de verzekering niet. Een aansprakelijkheidsverzekering dekt soms schade die ontstaat door de zorg.

Een inboedelverzekering dekt misschien de schade aan een traplift bij brand. Lees de polis goed door. En praat met je bank.

Een hypotheek voor een woning met zorgvoorzieningen is soms anders dan een normale hypotheek.

Een goede hypotheekadviseur die bekend is met Wmo en zorg, is goud waard. Die kan je helpen met de financiering van de woningaanpassingen, zoals een traplift van merken als ThyssenKrupp of Otolift, die vaak tussen de €2.500 en €5.000 kosten.

Praktische tips voor een soepele verhuizing

Een verhuizing is stressvol. Een verhuizing met mantelzorg is dat dubbel en dwars.

Plan daarom alles tot in de puntjes. Maak een checklist. Wat moet er allemaal gebeuren? Wie regelt wat? Zorg dat je een maand voor de verhuizing al begint met het regelen van de Wmo-aanvraag voor de traplift of badkamer.

De wachtlijsten zijn soms lang. Je wilt niet dat de lift na de verhuizing nog maanden op zich laat wachten.

1. Breng de behoeften in kaart: Wat kan je vader of moeder nog zelf? Waar hebben ze hulp bij nodig? Is het een stoel lift of een traplift? Is het een badkamer met een douchezitje of een inloopdouche?
2. Meet alles op: Voordat je een huis koopt, meet de breedte van de deuren, de ruimte voor de traplift en de badkamer. Een scootmobieltje past niet door een standaard deur. Die moet vaak verbreed worden. Dit kost al snel €300,- per deur.
3. Vraag hulp: Schakel een onafhankelijk cliëntondersteuner in via de gemeente. Die weet precies welke regelingen er zijn en helpt bij de aanvraag. Dit is vaak gratis.
4. Bouw een netwerk op: Praat met de buren. Zijn zij bereid om incidenteel te helpen? Zo bouw je een lokaal vangnet naast je eigen inzet.

Denk ook na over de verzekeringen. Sluit je een nieuwe inboedelverzekering af? Zorg dat de traplift en andere medische apparatuur meeverzekerd zijn. En tot slot: neem de tijd.

Een verhuizing is geen race. Geef jezelf en je ouders de ruimte om te wennen.

Het is een grote stap, maar een stap naar een toekomst met meer rust en verbinding. Je bent niet alleen. Veel anderen gingen je voor en vonden hun eigen manier om mantelzorg en werk te combineren.