PGB voor palliatieve zorg in de laatste levensfase

Stel je voor: je vader of moeder is ernstig ziek en de artsen zeggen dat er nog maar weinig tijd is. Het leven wordt kleiner, maar de wens om thuis te blijven is enorm groot.

Thuis, in die vertrouwde omgeving, met de eigen stoel en de eigen spullen.

Je wilt geen koude ziekenhuismuren, maar warmte en aandacht. Een Persoonsgebonden Budget (PGB) kan dan een uitkomst zijn om die laatste fase draaglijk en menselijk te maken. Het regelen voelt soms als een doolhof, maar het is echt te doen. Laten we samen kijken hoe je dit aanpakt.

Wat is een PGB voor palliatieve zorg eigenlijk?

Een PGB is een geldbedrag dat je van de gemeente of het zorgkantoor krijgt om zelf je zorg in te kopen. Bij palliatieve zorg draait het om comfort en kwaliteit van leven in de laatste levensfase.

Je kiest zelf wie de zorg geeft en hoe. Geen standaard zorgrooster, maar een plan dat past bij jouw wensen.

Denk aan hulp bij wassen, aankleden, medicijnen, maar ook aan een praatje of begeleiding naar de tuin. Deze vorm van zorg valt onder de Wet langdurige zorg (Wlz) of de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo), afhankelijk van je situatie. Bij palliatieve zorg gaat het vaak om kortdurende, intensieve ondersteuning.

Een PGB geeft je de vrijheid om een mantelzorger, een vriend of een professionele zorgverlener in te huren. Je bepaalt zelf wanneer de zorg start en stopt.

Dat is fijn, want in deze fase verandert er veel en snel. Het mooie van een PGB is dat je zorg op maat krijgt. Je kunt bijvoorbeeld een vaste zorgverlener inschakelen die al je voorkeuren kent. Of je regelt een scootmobiel als je nog even naar buiten wilt.

Je kunt ook domotica inzetten, zoals een slimme deurbel of sensoren, om de zorg te ontlasten.

Het budget dekt de kosten voor zorg, hulpmiddelen en ondersteuning. Je houdt zelf de regie, ook als het emotioneel zwaar wordt.

Waarom een PGB zo belangrijk is in de laatste fase

In de laatste levensfase gaat het niet alleen om medische zorg, maar om leven zoals jij dat wilt.

Een PGB geeft je de ruimte om die wensen te realiseren. Je kunt kiezen voor een vertrouwd gezicht, iemand die je echt kent. Dat voelt veilig en warm.

Je voorkomt dat je telkens vreemde zorgverleners over de vloer krijgt. Dat scheelt een hoop stress en onrust.

Veel mensen willen graag thuis sterven, in hun eigen omgeving. Een PGB maakt dat mogelijk.

Je kunt extra hulp inschakelen voor de nachten, of een dagbesteding regelen die bij je past. Denk aan een activiteit in de buurt, zoals een schilderclubje of een muziekmiddag. Ook praktische zaken zoals een traplift of een aangepaste badkamer kunnen soms via het PGB geregeld worden, afhankelijk van je indicatie. Zo blijf je mobiel en comfortabel.

De zorg voor een naaste in de laatste fase kan zwaar zijn. Een PGB ontlast de mantelzorger.

Je kunt professionele hulp inkopen voor de zware taken, zodat de mantelzorger energie houdt voor het contact. Dat is belangrijk voor iedereen. Het zorgt voor meer rust en ruimte voor liefde en aandacht.

Je voorkomt dat de mantelzorger overbelast raakt. Dat is een groot goed.

Hoe werkt een PGB voor palliatieve zorg? Stap voor stap

Het begint met een indicatie. Voor palliatieve zorg via de Wlz vraag je een indicatie aan bij het CIZ.

Voor Wmo-ondersteuning ga je naar de gemeente. In beide gevallen leg je uit dat het om de laatste levensfase gaat. De indicatie is vaak snel rond, soms binnen een week.

Je krijgt dan een budget toegewezen. Voor palliatieve zorg via de Wlz ligt het budget meestal tussen de €2.000 en €5.000 per maand, afhankelijk van de zorgbehoefte.

Bij Wmo varieert het, denk aan €500 tot €1.500 per maand. Daarna kies je een zorgkantoor of een gemeente als budgethouder. Je sluit een PGB-contract af.

Je bepaalt zelf wie je inhuurt. Dat kan een professionele zorgverlener zijn, maar ook een vriend of familielid.

Let op: de zorgverlener moet wel voldoen aan eisen, zoals een VOG (verklaring omtrent gedrag).

Je betaalt de zorgverlener uit je budget. Je houdt een administratie bij: uren, taken en facturen. Dat is verplicht, maar het hoeft niet ingewikkeld te zijn. Er zijn apps en templates die je helpen.

Je kunt ook hulpmiddelen inkopen met je PGB. Denk aan een scootmobiel (vanaf €1.500 tweedehands, nieuw vanaf €3.000), een traplift (vanaf €2.000 voor een tweedehands model, nieuw vanaf €4.000), of een aangepaste badkamer.

Voor domotica, zoals sensoren of een slimme thermostaat, kun je ook budget reserveren. De zorgverlener kan helpen bij het installeren. Je bepaalt zelf hoeveel uur zorg je inkoopt.

Bij palliatieve zorg kan dat oplopen tot 24 uur per dag, afhankelijk van je indicatie. Je houdt toezicht op de kwaliteit.

Spreek regelmatig af met je zorgverlener. Geef feedback, bespreek wat goed gaat en wat beter kan. Als het niet bevalt, kun je de zorgverlener vervangen.

Het PGB-contract geeft je die vrijheid. Vergeet niet om tijdig je budget te besteden.

Ongebruikt budget vervalt soms, dus plan slim. Bij palliatieve zorg gaat het vaak om een kortere periode, dus wees realistisch in je planning.

Varianten en modellen: wat past bij jou?

Er zijn verschillende modellen voor een PGB. Je kunt bijvoorbeeld ook kiezen voor een vergoeding voor een gespecialiseerde oppas, of een volledig PGB waarbij je alle zorg zelf inkoopt.

Of voor een combinatie met gecontracteerde zorg, waarbij je een deel zelf regelt en een deel via een zorgaanbieder.

Bij palliatieve zorg is een volledig PGB vaak het meest flexibel. Je kunt dan ook sneller schakelen, bijvoorbeeld door te kiezen voor PGB en de combinatie met Zorg in Natura. De kosten hangen af van je indicatie en je wensen.

Voor een PGB via de Wlz ligt het budget voor palliatieve zorg meestal tussen €2.000 en €5.000 per maand. Bij een intensieve zorgvraag, met 24 uur zorg per dag, kan het oplopen tot €6.000. Voor Wmo-ondersteuning is het budget lager, denk aan €500 tot €1.500 per maand. Je kunt ook eenmalige vergoedingen krijgen voor hulpmiddelen.

Een traplift tweedehands kost €2.000 tot €3.000, nieuw €4.000 tot €6.000. Een scootmobiel tweedehands vanaf €1.500, nieuw vanaf €3.000.

Een aangepaste badkamer kost al snel €5.000 tot €10.000, maar je kunt ook kijken naar een Wmo vergoeding voor een aangepaste keuken of kleine aanpassingen zoals een douchezitje voor €100. Domotica is een mooie aanvulling.

Een slim alarmsysteem kost vanaf €200, een sensormat voor in de slaapkamer vanaf €50. Die kun je inkopen via je PGB als het bijdraagt aan de zorg. Je kunt ook een mantelzorgwoning bouwen naast je huis, voor een familielid dat zorg verleent.

Die woning kost vanaf €50.000, maar je krijgt soms een vergoeding via de Wmo of een lening.

Bespreek dit met je gemeente. Er zijn ook speciale palliatieve teams in de wijk, die je kunt inschakelen via je PGB. Die teams bieden verpleegkundige zorg en begeleiding.

De kosten liggen vaak rond €50 tot €80 per uur. Je kunt ook een vrijwilliger inschakelen voor gezelligheid, via een organisatie als Buurtzorg of een lokale vrijwilligerscentrale.

Dat is vaak kosteloos of voor een kleine vergoeding. Kies wat bij jou past, en wat haalbaar is in je budget.

Praktische tips voor een soepel PGB in de laatste levensfase

1. Begin op tijd: Vraag je indicatie aan zodra de palliatieve fase start. Het CIZ of de gemeente kan soms lang doen over een beslissing. Begin ook meteen met het zoeken van een zorgverlener.
2. Houd een eenvoudige administratie bij: Gebruik een app zoals 'PGB Hulp' of een Excel-sheet. Noteer uren, taken en facturen elke week. Dat voorkomt stress later.
3. Check je verzekering: Sommige hulpmiddelen, zoals een scootmobiel, worden deels vergoed door je zorgverzekering. Combineer dit met je PGB voor meer financiële ruimte.
4. Neem contact op met een PGB-consulent: Veel gemeentes bieden gratis hulp aan. Zij helpen bij het budget en de contracten. Bel je gemeente voor een afspraak.
5. Betrek je mantelzorger: Bespreek samen wie wat doet. Regel een back-up voor als de mantelzorger even niet kan. Gebruik domotica om de zorg lichter te maken.
6. Plan voor de laatste dagen: Zorg dat je zorgverlener beschikbaar is voor nachtzorg. Regel een bed in de woonkamer als dat nodig is. Bespreek je wensen rondom sterven met je naasten en zorgverlener.
7. Voel je vrij om te kiezen: Een PGB geeft je de macht. Als iets niet bevalt, pas je het aan. Je staat er niet alleen voor.

Een PGB voor palliatieve zorg is een krachtig middel om je laatste fase menselijk en comfortabel te maken.

Het vraagt wat organisatie, maar het levert zoveel op: rust, regie en warmte. Je kunt je focussen op wat echt telt: tijd met je dierbaren.

Neem de tijd om het te regelen, en vraag hulp als je het nodig hebt. Je verdient een laatste fase die bij jou past.