Slimme luidsprekers voor het voorlezen van boeken en kranten

Stel je voor: je zit lekker in je luie stoel, de krant ligt naast je maar je ogen zijn moe. Of je wilt een mooi verhaal horen, maar je handen zijn te stijf om een boek vast te houden. Dan zeg je gewoon: "Hé Google, lees de krant voor" of "Alexa, begin aan hoofdstuk drie van die nieuwe thriller".

Dat is het leven met een slimme speaker. Geen gedoe met ingewikkelde knoppen, gewoon je stem gebruiken.

Het is een echte uitkomst voor senioren, zeker als je te maken hebt met mantelzorg of als je levensloopbestendig wilt wonen. Het is alsof je een persoonlijke assistent in huis haalt die nooit moe wordt.

Veel ouderen hebben baat bij domotica, de slimme technologie in huis. Een slimme luidspreker past perfect in een woning met Wmo-aanpassingen of naast je traplift. Het zorgt voor extra comfort en zelfstandigheid.

Je hoeft niet meer te sjouwen met zware boeken of kranten. Het apparaatje doet het werk voor je.

Je kunt het overal neerzetten: in de woonkamer, in de keuken of zelfs in de badkamer (mits het waterdicht is). Het is een kleine investering met een groot effect op je dagelijks leven.

Wat is een slimme speaker precies?

Een slimme speaker is een kleine, ronde of cilindervormige speaker die reageert op je stem. Je kent ze waarschijnlijk wel van de namen: Google Nest, Amazon Alexa of Apple HomePod.

Ze staan in verbinding met het internet en kunnen allerlei taken uitvoeren.

Ze spelen muziek af, beantwoorden vragen en regelen andere slimme apparaten in huis. Voor het voorlezen van boeken en kranten gebruiken ze een speciale functie: tekst-naar-spraak. Dat betekent dat de computer de geschreven woorden omzet in gesproken taal.

Het apparaatje zelf is niet groter dan een flinke mok. Hij past dus makkelijk op een sidetable naast je stoel of op het aanrecht.

De meeste modellen hebben een stoffen omhulsel en zien er gezellig uit, niet als een saai stuk techniek. Je sluit hem aan op het stopcontact, verbindt hem met je wifi en hij is klaar voor gebruik. Het is echt een stukje domotica dat je leven makkelijker maakt, zonder dat je een technisch genie hoeft te zijn.

Waarom is dit zo handig voor senioren?

Denk aan de dagelijkse dingen die soms lastig worden. Je ogen worden minder scherp, of je handen zijn niet meer zo soepel.

Een boek vasthouden kan vermoeiend zijn. Een krant lezen wordt lastig als je bril zoek is.

Een slimme speaker lost dit op. Je vraagt er gewoon om. "Lees het nieuws voor." Meteen hoor je de belangrijkste koppen. Dat houdt je verbonden met de wereld, zonder inspanning.

Het is ook een sociaal hulpmiddel. Als je slecht ter been bent en gebruik maakt van een scootmobiel, hoef je niet naar de bibliotheek.

De bibliotheek komt naar jou toe via de speaker. Veel systemen werken samen met de online bibliotheek. Je kunt e-books lenen en laten voorlezen. Dit voorkomt eenzaamheid.

Je kunt zelfs een verhaal delen met je mantelzorger via de speaker, door een berichtje in te spreken dat hij of zij later hoort. Het is een stukje verbinding in huis.

Veel mensen met een Wmo-indicatie krijgen hulpmiddelen. Een slimme speaker is geen officieel Wmo-hulpmiddel, maar het is een aanvulling die je zelf koopt.

Het werkt perfect samen met andere aanpassingen. Stel je hebt een traplift, dan zet je de speaker beneden neer. Als je boven bent, kun je via een app op je telefoon ook nog luisteren.

Of je gebruikt een extra speaker op de slaapkamer. Het is een flexibel systeem dat meegroeit met je behoeften.

Hoe werkt het voorlezen van boeken en kranten?

De techniek is eenvoudig gemaakt voor de gebruiker. Je begint met een commando.

Tegen een Google Nest zeg je: "Oké Google, lees het NRC voor" of "Lees De Correspondent". De speaker zoekt dan de beschikbare artikelen en begint met voorlezen. Bij een Amazon Alexa zeg je: "Alexa, read my news". Je kunt eerst een lijstje met nieuwsbronnen instellen in de app.

Denk aan NOS, RTL Nieuws of een lokale krant. De voorleesstem is Nederlands en klinkt steeds natuurlijker.

Voor boeken werkt het net zo. Je moet wel een account hebben bij een dienst die dit ondersteunt.

De populairste is de online bibliotheek (de Libris-app). Je leent een e-book via de bieb-app op je telefoon. Vervolgens koppel je die app aan je slimme speaker.

Als je dan zegt: "Lees mijn geleende boek voor", begint de speaker te vertellen. Het is alsof je een luisterboek luistert, maar dan via een live voorleesstem van je eigen gekozen boek.

Handig voor als een luisterboek niet beschikbaar is. Er zijn ook speciale apps voor kranten die werken met de speaker. Veel grote kranten hebben een "audio"-versie.

Je kunt vragen om de zondageditie voor te lezen, of alleen het sportnieuws.

De speaker onthoudt waar je gebleven bent. Als je stopt met luisteren om te eten, zeg je simpelweg: "Pauze".

Als je terugkomt, zeg je: "Hervat" en hij gaat verder waar hij ophield.

Je hoeft niet te scrollen of pagina's om te slaan.

De drie bekendste modellen en hun prijzen

Er zijn drie grote spelers op de markt. Elk heeft zijn eigen voor- en nadelen.

We kijken naar de modellen die het beste werken voor het voorlezen van teksten in het Nederlands. De prijzen kunnen iets schommelen, maar dit zijn de gangbare bedragen in 2024. 1.

Amazon Echo Dot (5e generatie)
Dit is een compacte speaker, ongeveer 10 cm hoog.

Hij is er in het zwart, wit of blauw. Hij is ideaal voor op een nachtkastje of in de keuken. De geluidskwaliteit is prima voor spraak, minder voor muziek. Hij reageert snel op "Alexa".
Prijs: €40 - €55
Hij is het goedkoopst en werkt prima met de online bibliotheek via de Alexa-app.

2. Google Nest Audio
Dit model is een stuk groter (ongeveer 18 cm hoog).

Hij ziet eruit als een steen en heeft een stoffen omhulsel. Het geluid is warmer en voller. Dit is fijn voor langdurig voorlezen, omdat de stem helderder klinkt.

Hij werkt samen met Google Assistent.
Prijs: €90 - €110
Hij is perfect voor in de woonkamer, naast je stoel waar je je krant leest (of laat voorlezen). Ontdek ook de voordelen van spraakbesturing in de zorg.

3. Apple HomePod Mini
Dit is een bolvormig model, ongeveer 10 cm hoog. Het is een slimme speaker voor Apple-gebruikers.

Als je een iPhone of iPad hebt, werkt hij heel makkelijk samen. De geluidskwaliteit is verrassend goed voor zijn formaat.

Hij reageert op "Hé Siri".
Prijs: €99 - €115
Hij is iets duurder, maar heel veilig en privacy-bewust. Wel is de integratie met de Nederlandse online bibliotheek soms iets minder soepel dan bij Google of Amazon.

Je kunt meerdere speakers in huis plaatsen. Zo creëer je een systeem. Eén in de woonkamer, één op de slaapkamer.

Ze kunnen samenwerken (multi-room audio). Als je boven bent, stopt het voorlezen beneden en begint het boven verder.

Dat is ideaal voor een levensloopbestendige woning.

Praktische tips voor dagelijks gebruik

Begin klein. Zet de speaker neer en zeg gewoon iets.

Probeer: "Wat is het nieuws vandaag?" Je hoeft niet meteen een heel boek te lenen. Zo leer je hoe de speaker reageert.

Zorg dat je wifi-signal sterk is in huis. Als je in de tuin zit en je wilt voorlezen, moet de verbinding goed zijn. Een versterker (mesh-systeem) helpt als je huis groot is. Let op de privacy.

De speaker luistert altijd naar het startwoord, maar sommige mensen vinden dat eng.

Je kunt de microfoon uitzetten met een knopje. Dan werkt het voorlezen niet meer via stem, maar wel via de app op je telefoon. Je kunt ook de geschiedenis verwijderen.

De grote merken hebben goede privacy-instellingen. Gebruik de Wmo-regelingen niet direct voor de speaker, maar wel voor de omgeving.

Als je een traplift hebt of een badkamer-aanpassing, zorg dan dat de speaker daar ook staat.

Een waterdichte speaker is handig voor in de badkamer. Zo luister je naar een krant terwijl je ontspant. Vergeet niet dat de speaker ook kan helpen met andere domotica.

Je kunt hem koppelen aan slimme lampen of slimme stekkers met timer voor het koffiezetapparaat. Zeg: "Lees de krant voor" en de lamp gaat automatisch aan.

Dat is wel zo gezellig. Tip voor mantelzorgers: stel de speaker in op vaste routines.

Je kunt een schema maken dat elke ochtend om 9 uur het nieuws begint voor te lezen. Dat geeft structuur. Je kunt ook een herinnering instellen voor medicijnen via de speaker.

Het is een hulpje dat nooit vergeet. Zo blijft de zelfstandigheid langer behouden, zonder dat er constant iemand in de buurt hoeft te zijn. Als je problemen ervaart met lezen door bijvoorbeeld parkinson of artritis, is deze technologie een echte uitkomst. Het is niet duur, en het werkt direct.

Je hoeft geen cursus te volgen. Gewoon praten, en het gebeurt.

Dat is het mooie van domotica voor senioren: het dient jou, van slimme hulp bij de verzorging van huisdieren tot aanpassingen in huis, in plaats van dat jij je moet aanpassen aan de techniek.