Waarom een badmat met zuignappen gevaarlijker kan zijn dan je denkt

Een badmat met zuignappen lijkt zo’n simpele uitvinding. Even plakken, douchen en je bent veilig.

Toch is het een van de gevaarlijkste dingen die je in een badkamer kunt leggen, zeker voor senioren of mensen die net iets minder stabiel op hun benen staan.

Het idee is goed: de mat moet niet wegschuiven. De praktijk is vaak een drama: die zuignappen houden weliswaar vast, maar ze laten ook los. En wanneer ze loslaten, gebeurt dat op de allerverkeerdste momenten.

Stel je voor: je staat onder de douche, je hebt je net ingezeept, en je grijpt naar de mat om je even vast te houden. De zuignappen geven het op. De mat schuift weg en jij gaat er keihard achteraan. Of erger: je stapt uit de douche, je zet je voet neer op de mat, en in plaats van stevigheid voel je een glibberige beweging.

Een val in de badkamer is zo gebeurd, en de gevolgen kunnen ernstig zijn.

Denk aan een gebroken heup, lang herstel en misschien wel een tijdelijke opname in een revalidatiecentrum. Dat wil je echt niet.

Waarom zuignappen vaak de zwakste schakel zijn

De werking van een zuignap is simpel: drukken en zuigen. Als je de mat op een vlakke, schone ondergrond drukt, ontstaat er een vacuüm.

Dat vacuüm houdt de mat op zijn plek. In theorie. In de praktijk zijn er genoeg factoren die dat vacuüm verstoren. Denk aan een licht bolle tegel, een voeg die net wat uitsteekt, of een laagje zeepresten dat je niet helemaal hebt weggespoeld.

Dan ontstaat er geen perfecte afdichting en is de mat al half los voordat je erop stapt.

Veel goedkope badmatten met zuignappen hebben ook te maken met materiaalverslechtering. De zuignappen zijn vaak gemaakt van simpel rubber of plastic. Na een paar maanden dagelijks gebruik, warm en koud water en schoonmaakmiddelen, worden ze hard en minder flexibel. Ze sluiten niet meer goed aan en verliezen hun zuigkracht.

Een onzichtbaar probleem, tot het misgaat. Oudere senioren merken dat niet altijd direct op, waardoor ze vertrouwen op een mat die eigenlijk al niet meer veilig is.

Een ander issue is de manier waarop je de mat gebruikt. Bij het uitstappen uit het bad of de douche zet je je volle gewicht op één been. Op dat moment beweeg je lichtjes.

De zuignappen moeten dan die beweging opvangen. Als er ook maar één loslaat, draait de mat en glij je uit.

Zeker bij een natte voet is de hechting van je huid op de mat al minimaal. De combinatie van een bewegende mat en een glibberige voet is een garantie voor een val.

Het alternatief: veilige badkamervloer en slimme hulpmiddelen

Gelukkig is er veel beter dan die standaard zuignapmat. De eerste stap is een antislipbadmat die niet op zuignappen steunt, maar op een ruwe onderlaag die op de vloer blijft liggen.

Deze matten zijn vaak van zwaar rubber of een speciale foam en hebben een structuur die niet wegglijdt. Ze blijven op hun plek door hun eigen gewicht en de wrijving met de vloer.

Denk aan merken als AquaNature of GoodLife, die speciale antislip badkamermatten maken die je ook in de Wmo-aanvraag kunt noemen als onderdeel van een veilige badkamer. Een andere optie, zeker bij intensief gebruik of mantelzorg, is een complete antislip coating op de badkamervloer. Dit is een professionele behandeling waarbij de tegels een extra ruwe laag krijgen die water vasthoudt en toch makkelijk schoon te maken is. Kosten? Rond de €200-€400 voor een gemiddelde badkamer.

Als je al bezig bent met levensloopbestendig wonen, is dit een verstandige investering.

Je kunt dit vaak meenemen in een Wmo-aanvraag voor woningaanpassingen, zeker als je al een traplift of scootmobiel gebruikt en je mobiliteit beperkt is. Lees ook eens de ervaringen met de senioren badkamers van Molenaar. Natuurlijk zijn er ook speciale douchezittingen met antislip voeten. Die bieden niet alleen zitgemak, maar ook stabiliteit.

Een douchezitje zoals de Drive Medical of Etac badkamerstoel kost tussen de €80 en €150. Overweeg ook het ombouwen van een bad naar een inloopdouche; ze zijn inklapbaar en makkelijk te reinigen.

Voor wie echt moeite heeft met staan, is een douchestoel met armleuningen een stuk veiliger dan een matje waar je op moet vertrouwen.

Combineer dit met een handgreep aan de wand en je badkamer wordt direct een stuk veiliger.

Prijzen en modellen: wat kun je verwachten?

Goedkope zuignapmatten zijn overal te koop, van de Action tot de Hema, voor €5 tot €15.

Ze zijn dun, hebben vaak maar een beperkt aantal zuignappen en slijten snel. Voor senioren of mensen met een beperking is dit echt af te raden.

De verleiding is groot vanwege de prijs, maar de risico’s zijn te groot. Je betaalt uiteindelijk meer voor de zorgkosten na een val. Betere antislipmatten zonder zuignappen kosten tussen de €20 en €50. Merken zoals Gorilla Grip of de eerder genoemde AquaNature hebben matten met een sterke grip en een goede waterafvoer.

Ze zijn dikker (tot 2 cm) en blijven goed liggen. Als je een mantelzorger bent die regelmatig helpt bij het douchen, is dit een kleine investering die veel veiligheid oplevert.

Je kunt deze matten vaak ook via de thuiszorg of Wmo-voorzieningen aanschaffen, soms vergoed vanuit een PGB. Wil je echt professioneel kijken naar de badkamer, dan zijn er antislipcoatings van bedrijven als Antislip.nl of SafeFloor. De kosten hiervan liggen tussen de €250 en €600, afhankelijk van de grootte van de ruimte.

Dit is een duurzame oplossing die jaren meegaat en perfect past bij levensloopbestendig wonen. Als je van plan bent om langer thuis te blijven wonen, is dit het overwegen waard. Je combineert het met andere aanpassingen zoals een verhoogd toilet, domotica alarmknoppen en een traplift voor een totaalveilig huis.

Praktische tips voor een veilige badkamer zonder valkuilen

Wil je meteen aan de slag? Hieronder vind je een stappenplan om je badkamer direct veiliger te maken, zonder dat je meteen een verbouwing hoeft te starten.

• Test je huidige mat: Druk hem goed aan en trek hem daarna voorzichtig los. Voelt het alsof hij blijft plakken? Gooi hem weg als je merkt dat de zuignappen niet meer strak staan of als de mat al wat verschuift.
• Kies voor een antislipmat zonder zuignappen: Koop een mat met een zwaar rubberen oppervlak en een grove onderkant. Leg hem neer en loop eroverheen. Blijft hij liggen? Dan is het goed. Zo niet, probeer hem dan op een droge dag vast te plakken met dubbelzijdige tape die geschikt is voor vochtige ruimtes.
• Gebruik een douchezitje: Als staan moeilijk is, zorg dan voor een zitje. Zet deze vast met de zuignappen (als die erop zitten) of kies voor een inklapbare versie die je op de grond zet. Controleer of de poten antislip doppen hebben.
• Reinig de vloer wekelijks grondig: Zeepresten zijn de grootste vijand van elke antislipmat. Gebruik een neutrale zeep en spoel goed na. Zo houd je de vloer en je mat veilig.
• Vraag hulp via Wmo of PGB: Als je een scootmobiel of traplift hebt, is de badkamer vaak het volgende aandachtspunt. Vraag bij de gemeente na of je in aanmerking komt voor een vergoeding voor antislip coating of een veilige badkamerrenovatie.
• Combineer met domotica: Een val alarm van bijvoorbeeld Philips of een alarmsysteem van een thuiszorgorganisatie kan helpen als het toch misgaat. Hang deze binnen handbereik van de douche of het bad.

Een badmat met zuignappen is een goedbedoelde hulp, maar in de praktijk een risico. Door te kiezen voor bewezen veiligere alternatieven en je badkamer slim in te richten, voorkom je ongelukken en installeer je bijvoorbeeld een noodknop in de badkamer voor extra gemoedsrust. Veiligheid begint bij je voeten, zorg dat die stevig staan.