Fiscale aftrekbaarheid van een mantelzorgwoning via de Belastingdienst in 2026

Stel je voor: je moeder wordt ouder, en ze wil zo lang mogelijk thuis wonen.

Jij regelt een mantelzorgwoning in de tuin, met een eigen badkamer, een traplift naar de eerste verdieping van je hoofdhuis voor bezoek, en domotica voor de veiligheid. Nu komt de vraag: wat betekent dat fiscaal? Hoe zit het met de Belastingdienst in 2026?

In deze gids leg ik je uit wat wel en niet kan, zonder ingewikkelde termen. We gaan direct naar de kern, zodat je weet waar je op moet letten en hoe je het slim aanpakt.

Belasting en mantelzorg, aftrekposten 2026

Belasting is niet spannend als je weet wat wel en niet mag. In 2026 blijven veel regels hetzelfde, maar de bedragen voor reiskosten en extra kleding zijn iets aangepast.

Voor mantelzorgers die op bezoek gaan bij een naaste, mag je reiskosten aftrekken.

Vanaf 10 km enkele reis mag je €0,23 per kilometer declareren. OV en taxi tellen mee voor de werkelijke kosten, maar parkeerkosten zijn niet aftrekbaar. Extra kleding en beddengoed mag je aftrekken met een vast bedrag van €340, zonder bonnetjes.

Als je aantoont dat je meer dan €680 kwijt bent, mag je oplopend tot €850 aftrekken. Handig voor mantelzorgers die veel wassen en extra lakens nodig hebben voor de mantelzorgwoning.

Let op: de eigen bijdrage voor Wmo en Wlz is niet aftrekbaar. Ook zorgpremies voor basis- en aanvullende verzekeringen tellen niet mee. Dit voorkomt dubbele vergoedingen. Hou bonnetjes bij voor zorgkosten die wel aftrekbaar zijn, en gebruik de €340/€850-regeling voor kleding en beddengoed. Zo houd je overzicht en voorkom je teleurstellingen.

Mantelzorgwoning en belasting: de belangrijkste aandachtspunten

Een mantelzorgwoning kan een tiny house, een prefab zorgunit of een uitgebouwde kamer zijn, naast je hoofdwoning.

De Belastingdienst kijkt vooral naar of het onroerend of roerend is. Dat bepaalt of je hypotheekrente mag aftrekken en hoe het meetelt voor de WOZ-waarde. Onroerend is een woning die duurzaam met de grond verbonden is. Roerend is verplaatsbaar, bijvoorbeeld een unit op wielen of met een losse fundering.

Als je een mantelzorgwoning koopt of bouwt, is het slim om direct te bepalen welke status je wilt, want dat bepaalt je fiscale positie. De WOZ-waarde telt niet mee voor een tijdelijke mantelzorgwoning.

Vergunning mantelzorgwoning

Kosten voor de woning zelf zijn niet aftrekbaar. Wel mag je hypotheekrente aftrekken, maar alleen als je eigenaar bent en het je hoofdwoning is.

Dit hangt dus sterk af van je eigenaarschap en de hoofdwoning. Een vergunning is vaak nodig, zeker voor een permanente mantelzorgwoning. Voor een tijdelijke unit in de tuin kan een omgevingsvergunning nodig zijn, afhankelijk van de gemeente.

Onroerende of roerende zaak?

Sommige gemeentes bieden een mantelzorgwoning-vergunning of een tijdelijke ontheffing. Check dit altijd bij je gemeente, vooral als je kiest voor een prefab zorgunit of een woning met een badkamer en domotica.

De vergunning beïnvloedt je fiscale positie. Een tijdelijke voorziening mag bijvoorbeeld niet meetellen voor de WOZ, maar een permanente wel. Hou hier rekening mee bij de planning en de financiering.

Een mantelzorgwoning is onroerend als hij duurzaam met de grond verbonden is en voldoet aan de eisen voor een veilige mantelzorgwoning.

Het vestigen van recht van opstal

Denk aan een fundering met beton, een vaste water- en elektriciteitsaansluiting, en een permanente verbinding met de tuin. Roerend is een verplaatsbare unit, bijvoorbeeld een tiny house op wielen of een containerwoning die je later weer kunt verplaatsen.

Onroerend betekent dat je de woning kunt financieren met een hypotheek en dat je hypotheekrente mag aftrekken.

Roerend is vaak goedkoper in aanschaf, maar fiscaal minder gunstig. Voor een scootmobiel of traplift in de hoofdwoning gelden aparte regels, die zijn vaak wel aftrekbaar als zorgkosten. Recht van opstal is een juridisch instrument dat je gebruikt om eigendom van de grond en de mantelzorgwoning te scheiden. Je mag de grond niet in eigendom hebben, maar wel het recht om erop te bouwen.

Dit voorkomt dat de mantelzorgwoning automatisch eigendom wordt van de grondeigenaar. Het vestigen van recht van opstal kan via de notaris.

Splitsing van de waarde van uw eigen woning

De kosten zijn ongeveer €500 tot €1.000. Benieuwd naar de totale prijs van een prefab mantelzorgwoning? Dit is slim als je de woning op andermans grond bouwt, bijvoorbeeld bij een familielid.

Zo houd je de woning zelfstandig en fiscaal helder. Als je een mantelzorgwoning bouwt naast je hoofdwoning, moet je de waarde van je eigen woning splitsen. Dit kan via een taxatierapport of een m²-grondverdeling.

De waarde van de mantelzorgwoning kan in box 1 (eigen woning) of box 3 (overige bezittingen) vallen, afhankelijk van je eigenaarschap. Een taxatierapport kost ongeveer €400 tot €800.

Dit is verplicht als je de woning wilt splitsen voor de Belastingdienst. Zonder rapport kan een fictieve vervreemding optreden, wat je hypotheekrenteaftrek beperkt. Laat dit dus altijd doen.

Fiscale eenheid in de btw

De btw-regels voor mantelzorgwoningen hangen af van het type woning en je eigenaarschap.

Als je een mantelzorgwoning bouwt of koopt, mag je btw terugvragen als je ondernemer bent of als je de woning verhuurt. Voor particulieren is de btw vaak niet aftrekbaar, tenzij je een speciale regeling gebruikt.

Een fiscale eenheid in de btw kan helpen als je meerdere woningen beheert, maar voor een mantelzorgwoning is dit vaak niet nodig.

Check dit bij een boekhouder, vooral als je kiest voor een prefab zorgunit met domotica en een badkamer.

Praktische tips voor je mantelzorgwoning

Begin met een heldere planning. Bepaal of je kiest voor een onroerende of roerende mantelzorgwoning, en vraag direct een vergunning aan bij je gemeente.

Gebruik een taxatierapport om de waarde van je hoofdwoning en de mantelzorgwoning te splitsen. Vestig een recht van opstal als je de woning bouwt op andermans grond. Dit voorkomt fiscale problemen.

Hou bonnetjes bij voor zorgkosten, en gebruik de €340/€850-regeling voor kleding en beddengoed.

Investeer in domotica en een veilige badkamer, want deze kosten zijn vaak aftrekbaar als zorgkosten. Denk aan een traplift, een scootmobiel-oplaadpunt, en sensoren voor valdetectie. Dit verhoogt de levensloopbestendigheid en verlaagt je zorgen.

Als je een mantelzorgwoning financiert via een schenking van de zorgvrager, let dan op de schenkbelasting. Vergeet ook niet de fiscale aftrekbaarheid van een mantelzorgwoning te onderzoeken. In 2023 was de vrijstelling €6.035, en de tarieven hangen af van je relatie.

In 2026 verwachten we geen grote wijzigingen, maar check dit bij de Belastingdienst.

Sluit af met een boekhouder die bekend is met mantelzorgwoningen. Zij helpen je met de fiscale aftrek, de Wmo, en de Wlz. Zo weet je zeker dat je niets mist en dat je mantelzorgwoning een warme, veilige plek wordt voor je naaste.