Het verschil tussen een kangoeroewoning en een mantelzorgwoning uitgelegd

Je staat voor een keuze: je vader of moeder kan niet meer zelfstandig wonen, maar wil het liefst dichtbij jou blijven. Dan kom je al snel twee opties tegen: een kangoeroewoning en een mantelzorgwoning.

Het klinkt hetzelfde, maar het zijn twee totaal verschillende dingen. Een verkeerde keuze kan je duizenden euro’s en een hoop stress kosten.

Laten we even rustig gaan zitten en dit uitleggen, alsof we een bak koffie doen. Je wilt weten wat je koopt, vooral als het om de Wmo, vergunningen en de levensloopbestendigheid van je huis gaat.

Wat is een kangoeroewoning eigenlijk?

Een kangoeroewoning is simpelweg een bestaande woning die je opsplits. Je woont zelf in de bovenwoning en je ouders krijgen de benedenwoning.

Of andersom, dat kan ook. Het is geen losse woning die je in de tuin zet; het is een verbouwing van je bestaande huis. Je maakt een eigen voordeur en een eigen badkamer voor je ouders. Vaak is dit een tijdelijke oplossing voor mantelzorg, maar het kan ook permanent.

De kern van een kangoeroewoning is dat je dezelfde fundering en hetzelfde dak deelt. Je bent dus letterlijk buren in één huis.

Dit is handig voor de mantelzorg, want je loopt zo even naar beneden voor een medicijn of om te checken of de scootmobiel opgeladen is.

Maar het betekent ook dat je privacy anders is dan bij een vrijstaand huis. Je hoelt elkaar door de vloer heen. De belangrijkste reden om voor een kangoeroewoning te kiezen, is ruimtebesparing en kosten.

Je verbouwt je eigen huis, waardoor de kosten lager zijn dan een nieuw huis bouwen. In Nederland is dit een populaire optie voor levensloopbestendig wonen zonder meteen een heel nieuw perceel te kopen. Let wel: je hebt vaak een omgevingsvergunning nodig bij de gemeente.

Wat is een mantelzorgwoning?

Een mantelzorgwoning is een volledig zelfstandige woning. Meestal is het een kleine, vrijstaande woning in de tuin, ook wel een tiny house of prefab zorgunit genoemd.

Je vader of moeder heeft hier een eigen voordeur, een eigen badkamer en een eigen keuken. Het is een echt huisje, maar dan compact en levensloopbestendig ingericht. Het grote verschil met een kangoeroewoning is de zelfstandigheid.

Bij een mantelzorgwoning staan de huizen los van elkaar. Je woont in je eigen huis en je ouder woont in een apart huisje in de tuin.

Dit is ideaal voor de privacy van beide partijen. Je kunt de mantelzorgwoning vaak kant-en-klaar kopen als prefab unit, waardoor de bouwtijd veel korter is dan een verbouwing. Een mantelzorgwoning is specifiek ontworpen voor zorg.

Denk aan drempelvrije toegang, brede deuren voor een rolstoel, en domotica (slimme huisautomatisering) voor veiligheid. Veel mensen kiezen hiervoor als ze een eigen tuin hebben en de mantelzorgwoning willen gebruiken voor langdurige zorg, zoals bij dementie of fysieke beperkingen.

Het verschil in bouw en regelgeving

De grootste valkuil zit hem in de regels. Een kangoeroewoning is een verbouwing van je bestaande huis.

Je moet rekening houden met het bestemmingsplan en de Wmo (Wet maatschappelijke ondersteuning). Soms mag je zomaar een woning splitsen, maar vaak eist de gemeente dat het 'nevenfunctie' blijft.

Je mag het niet zomaar als losse huurwoning verhuren. Bij een mantelzorgwoning in de tuin is de regelgeving vaak strenger. Je bouwt namelijk een nieuw huis op je perceel. In veel gemeenten mag dit alleen als het gaat om 'mantelzorg'.

Je moet bewijzen dat er daadwerkelijk sprake is van zorg. De woning mag vaak niet groter zijn dan 50 tot 70 m² en moet in de achtertuin staan.

Let op: De Wmo geeft geen geld voor de bouw van de woning zelf, maar wel voor aanpassingen zoals een traplift of een aangepaste badkamer.

De maximale hoogte is meestal 5 meter. Qua kosten verschilt het enorm. Een kangoeroewoning verbouwen kost gemiddeld tussen de €15.000 en €30.000, afhankelijk van hoeveel sloopwerk er nodig is.

Een mantelzorgwoning van Arcabo met kwaliteit en design kopen (prefab) kost vaak tussen de €40.000 en €80.000, exclusief fundering en aansluitingen. Een luxe uitvoering met domotica en een aangepaste badkamer kan oplopen tot €100.000.

Prijzen en varianten: wat lever je in?

Laten we even concreet kijken naar wat je krijgt voor je geld. Bij een kangoeroewoning zit je vaak vast aan de indeling van je bestaande huis. Je kunt de badkamer vergroten, maar je zit nog steeds met trappen (tenzij je een traplift plaatst).

Een traplift kost ongeveer €2.500 tot €5.000, afhankelijk van de bochten in de trap.

Als je de begane grond verbouwt tot woonruimte, ben je vaak €10.000 tot €20.000 kwijt aan een nieuwe keuken en badkamer. De mantelzorgwoning biedt meer vrijheid in design.

Je kunt kiezen voor een unit van 40 m² met een ruime badkamer en domotica. Denk aan bewegingssensoren die de verlichting aanzetten, of een alarmsysteem dat verbonden is met jouw huis. Merken zoals Zorgwoning of Livingstone bieden prefab units aan.

Een basis unit van 30 m² heb je al voor €35.000. Voor €60.000 krijg je een luxe uitvoering met vloerverwarming, airco en een aangepaste badkamer (met instapdouche en beugels).

• Kangoeroewoning verbouwing: €15.000 - €30.000 (inclusief schilderwerk en keuken)
• Traplift (voor kangoeroewoning): €2.500 - €5.000
• Mantelzorgwoning prefab (basis): €35.000 - €45.000
• Mantelzorgwoning luxe (met domotica): €60.000 - €100.000
• Scootmobiel oplaadpunt: €500 - €1.000 (inclusief bekabeling)

Hier is een overzichtje van de kosten: De keuze hangt af van je budget en de tuinruimte. Heb je een kleine tuin? Dan is een kangoeroewoning vaak praktischer.

Heb je een ruime tuin en wil je volledige onafhankelijkheid? Dan wint de mantelzorgwoning.

Praktische tips voor je keuze

Voordat je begint, is het verstandig om het stappenplan voor het aanvragen van een mantelzorgwoning bij de gemeente te doorlopen. Vraag hierbij specifiek naar het bestemmingsplan voor 'wonen' en 'mantelzorg'.

Sommige gemeenten zijn streng en eisen een verklaring van de huisarts of Wmo-consulent. Andere gemeenten zijn soepeler. Zorg dat je de papieren op orde hebt voordat je een aannemer inschakelt.

Denk na over de toekomst. Is de mantelzorg permanent of tijdelijk?

Als het tijdelijk is, is het verschil tussen een kangoeroewoning en een mantelzorgwoning belangrijk om te weten, omdat je de woning later weer kunt samenvoegen. Als het permanent is, is een mantelzorgwoning fijner voor de privacy. Zorg dat de woning levensloopbestendig is: geen drempels, brede deuren (minimaal 90 cm), en goede verlichting. Check je verzekering.

Een mantelzorgwoning in de tuin kan invloed hebben op je opstalverzekering. Ook de Wmo-voorzieningen, zoals een scootmobiel of domotica, moeten goed verzekerd zijn.

Vraag na of je recht hebt op belastingvoordeel (aftrekposten voor zorgvoorzieningen). Tot slot: praat met je buren. Als je een mantelzorgwoning in de tuin bouwt, kan de schaduw op hun tuin vallen of het uitzicht veranderen.

Een goede buur is beter dan een verre vriend, vooral als je mantelzorg nodig hebt.

Kies wat bij jouw situatie past, maar doe het niet alleen. Schakel een specialist in die verstand heeft van mantelzorgwoningen en Wmo-aanpassingen.