Mantelzorg en de inzet van een tuinman voor senioren

Een tuin die uitpuilt van het onkruid, een heg die te groot wordt, en die ene zware tegel die je vader niet meer kan tillen.

Tuinieren is heerlijk, maar voor veel senioren en hun mantelzorgers wordt het een onmogelijke opgave. Toch is een mooie, toegankelijke tuin essentieel voor het woongenot en de levensloopbestendigheid van ouderen. Gelukkig hoef je dit niet alleen op te lossen. De inzet van een tuinman kan een enorme steun zijn, zowel voor de oudere zelf als voor jou als mantelzorger.

Tuinhulp voor ouderen

Voor veel senioren is de tuin hun plek van rust. Een plek om te zitten, te genieten van de zon en de vogels.

Maar als je wat ouder wordt, of als je mantelzorger bent, verandert dat beeld snel. Die ene snoeiboom wordt een gevaar, het onkruid tussen de tegels wordt een struikelgevaar en het gras maaien voelt als een marathon.

Tuinhulp is dan geen luxe, maar een manier om de woning levensloopbestendig te houden. Het zorgt voor veiligheid en brengt rust in het hoofd. Je hoeft je geen zorgen te maken over de staat van de tuin en kunt weer écht genieten. Denk aan kleine aanpassingen die al een wereld van verschil maken.

Hulp bij kleine tuinwerkzaamheden

Een tuinman kan helpen met het plaatsen van verhoogde moestuinbakken, zodat je vader of moeder weer kan tuinieren zonder te hurken.

Of het verwijderen van drempels die een scootmobiel in de weg zitten. Dit soort werkzaamheden draagt direct bij aan een veiligere leefomgeving. Kleine klussen kunnen een grote impact hebben.

Denk aan het maaien van het gazon, het wieden van onkruid en het bijhouden van de borders. Dit zijn werkzaamheden die veel energie kosten, maar die voor een tuinman in een paar uur geklaard zijn.

Het gaat hier om regelmatige ondersteuning, bijvoorbeeld eens per week of om de week.

• Grasmaaien en borders bijwerken (ongeveer €25 - €40 per uur).
• Onkruid wieden tussen terrastegels of in de border.
• Snoeien van heggen en lage struiken.
• Leegmaken en vullen van potten en bakken.

Dit houdt de tuin netjes en overzichtelijk. Voorbeelden van kleine werkzaamheden zijn: Deze hulp is vaak makkelijk te regelen via een particuliere tuinman of een organisatie die tuindiensten aanbiedt.

De kosten hiervoor zijn meestal zelf te betalen of te declareren via een PGB. Soms is er meer nodig dan alleen het bijhouden van het gazon.

Klein of groot tuinonderhoud

Denk aan het snoeien van hoge bomen, het leggen van een nieuwe, vlakke schutting of het aanleggen van een compleet nieuwe, onderhoudsvrije tuin.

Dit is vaak nodig als de tuin na een ziekenhuisopname of bij een progressieve aandoening niet meer veilig is. Een tuinman kan hier een plan voor maken.

De kosten voor groot onderhoud of een tuinrenovatie lopen flink op. Een nieuwe schutting kost al snel €1000 tot €2500, afhankelijk van materiaal en lengte. Een complete tuinrenovatie, inclusief bestrating en beplanting, kan oplopen tot €5000 of meer. Voor dit soort grote klussen is het slim om te kijken naar financiering via de Wmo of Wlz, vooral als de aanpassing nodig is voor de veiligheid of het zelfstandig wonen.

Het is goed om te weten bij mantelzorg en de Wmo welke hulp je kunt aanvragen voor ondersteuning in en om het huis.

Aanvullende mantelzorg aanvragen?

Je moet dan aantonen dat de tuinverzorging noodzakelijk is voor de veiligheid en het zelfstandig functioneren. De gemeente beoordeelt je aanvraag. Als je al Wmo-ondersteuning krijgt, zoals hulp in de huishouding, kun je vragen of tuinhulp hier onderdeel van kan uitmaken.

Soms wordt dit gezien als aanvullende mantelzorg. Voor intensievere ondersteuning kun je ook kijken naar mantelzorg en de inzet van particuliere thuiszorg. Een andere optie is het PGB (Persoonsgebonden Budget).

Hiermee kun je zelf een tuinman kiezen en de kosten declareren. Dit is vooral handig als je al een PGB hebt voor andere zorg.

Ook zorgverzekeraars kunnen een vergoeding bieden, vaak via een aanvullende verzekering voor huishoudelijke hulp. Dit is echter beperkt en vaak alleen voor kleine klussen. Een vrijwilligersorganisatie zoals NLvoorelkaar kan ook helpen, vooral voor kleine klussen. Dit is vaak gratis, maar je bent afhankelijk van de beschikbaarheid.

Let op: De regels voor vergoedingen verschillen per gemeente en per situatie. Wees altijd duidelijk in je aanvraag over waarom de tuinman nodig is. Geef concrete voorbeelden, zoals 'de heg groeit over de stoep heen en belemmert de doorgang van de scootmobiel'.

Financieringsmogelijkheden op een rij

De financiering van tuinhulp kan via verschillende potjes lopen. Het is soms een doolhof, maar met de juiste informatie kom je eruit.

Het is belangrijk om te weten welke regeling voor jouw situatie het beste werkt.

1. Wmo (Wet maatschappelijke ondersteuning): Voor tuinhulp die nodig is om zelfstandig te kunnen blijven wonen. Je vraagt dit aan bij de gemeente. Er kan een eigen bijdrage gelden.
2. PGB (Persoonsgebonden Budget): Een budget dat je krijgt om zelf zorg in te kopen. Ideaal als je al een PGB hebt voor andere zorg, zoals persoonlijke verzorging. Je betaalt de tuinman hiermee.
3. Wlz (Wet langdurige zorg): Als de persoon volledig afhankelijk is van zorg, bijvoorbeeld in een verpleeghuis of met een Wlz-indicatie. Tuinhulp kan dan onderdeel zijn van het zorgplan.
4. Zorgverzekering: Soms vergoedt de aanvullende verzekering een aantal uur huishoudelijke hulp. Vraag na of tuinhulp hier onder valt.
5. Vrijwilligers: Organisaties zoals NLvoorelkaar of Saar aan Huis koppelen vrijwilligers aan senioren. Dit is vaak gratis of voor een kleine onkostenvergoeding.

Hieronder een overzicht van de meest voorkomende opties: Het slimste is om te starten met de vrijwilligersorganisaties voor de kleine klussen en tegelijkertijd een aanvraag te doen bij de Wmo voor structurele hulp of grote aanpassingen.

Praktische tips voor mantelzorgers

Als mantelzorger zit je soms met je handen in het haar. Voor persoonlijke verzorging, zoals de inzet van een kapper aan huis, is er gelukkig ook veel mogelijk. Tuinieren is vaak het eerste wat blijft liggen.

Toch is het belangrijk om hier aandacht aan te besteden. Een verwaarloosde tuin leidt tot onveilige situaties en een slecht humeur.

• Combineer betaald en onbetaald: Gebruik een betaalde tuinman via PGB of Wmo voor het structurele onderhoud (gras maaien, snoeien). Schakel vrijwilligers in voor losse klussen, zoals het leggen van een paar tegels of het vullen van bloembakken.
• Wees specifiek in je aanvraag: Schrijf niet 'tuinonderhoud nodig', maar 'de heg groeit over het pad en de moestuinbak is te laag om bij te kunnen'. Dit helpt bij de Wmo-aanvraag.
• Vraag advies bij de thuiszorg: De wijkverpleegkundige of het Wmo-loket kan je vertellen welke regelingen er zijn. Zij zien vaak wat er in de praktijk werkt.
• Denk aan domotica: Overweeg slimme bewateringssystemen die de tuin water geven via een app. Dit ontlast de oudere en de mantelzorger enorm.
• Check de verzekering: Soms dekt de aansprakelijkheidsverzekering schade als een tuinman per ongeluk iets kapotmaakt. Vraag hier naar.

Hieronder een aantal concrete tips om de tuinman in te zetten: Een tuinman is meer dan een luxe. Het is een essentiële schakel in het veilig en prettig ouder worden in eigen huis. Door slim gebruik te maken van de beschikbare regelingen en vrijwilligers, houd je de tuin mooi en de zorg een stuk lichter.