Mantelzorg en de inzet van particuliere thuiszorg
Mantelzorgers doen ongelofelijk veel werk, vaak zonder erbij stil te staan dat het soms té veel wordt. Je partner verzorgen, je moeder helpen met douchen, boodschappen doen; het hoort erbij.
Maar wanneer het zorgen voor een naaste je eigen leven overneemt, is het tijd voor een extra steun in de rug.
Particuliere thuiszorg biedt die ademruimte. Het is geen vervanging van jouw liefde en aandacht, maar een professionele aanvulling die ervoor zorgt dat jij weer even op adem kunt komen.
Wat is particuliere thuiszorg?
Particuliere thuiszorg is zorg aan huis die je rechtstreeks inkoopt bij een particuliere zorgaanbieder, zonder dat je altijd een zware indicatie van het CIZ nodig hebt. Waar reguliere thuiszorg vaak wachtlijsten kent of vastzit in protocollen, regel je particuliere zorg vaak sneller en flexibeler.
Denk aan persoonlijke verzorging, verpleging of begeleiding, precies afgestemd op wat er op dat moment nodig is in huis. Het grote verschil met mantelzorg is dat particuliere thuiszorg professioneel is. Mantelzorg komt uit je sociale kring en gaat verder dan de ‘gebruikelijke zorg’ die je van een partner of kind mag verwachten (Bron 1: Sociaal Cultureel Planbureau). Particuliere zorgverleners hebben de expertise voor medische handelingen of intensieve lichamelijke verzorging, iets wat vaak net even verder gaat dan wat jij als mantelzorger kunt of wilt doen.
Vormen van particuliere thuiszorg
Particuliere thuiszorg is maatwerk. Het draait om wat er nodig is om het leven thuis leefbaar en veilig te houden, of dat nu gaat om een paar uur per week of om continue zorg.
Je kunt denken aan persoonlijke verzorging (wassen, aankleden), verpleging (medicatie, wondzorg) of begeleiding (structuur aanbrengen, activiteiten ondernemen). Bij aanbieders als Zuster Jansen en Uw ZorgCompaan kun je terecht voor diverse vormen van zorg.
Ze bieden flexibele pakketten die aansluiten bij de woonwensen van senioren, zoals een aangepaste badkamer, domotica of het gebruik van een scootmobiel. Particuliere zorg is erop gericht om het thuis wonen langer mogelijk te maken, zonder dat je direct hoeft te verhuizen naar een verzorgingshuis. Een groot voordeel is dat particuliere thuiszorg geen indicatie vereist (Bron 2). Dit betekent dat je sneller kunt schakelen wanneer de situatie verandert. Of je nu net uit het ziekenhuis komt of merkt dat de mantelzorg langzaam te zwaar wordt; je kunt vaak binnen enkele dagen al zorg geregeld hebben.
Wat kost particuliere thuiszorg?
De kosten van particuliere thuiszorg variëren, afhankelijk van de intensiteit en het tijdstip. Overdag is de zorg doorgaans voordeliger dan in de avond, nacht of weekend.
Particuliere zorg betaal je vaak zelf, maar het kan vergoed worden via een Persoonsgebonden Budget (PGB) uit de Wmo (Wet maatschappelijke ondersteuning) of Wlz (Wet langdurige zorg). Het PGB wordt als trekkingsrecht via de SVB uitgekeerd (Bron 2). Respijtzorg, specifiek bedoeld om mantelzorgers even rust te gunnen, heeft duidelijke tarieven (Bron 3):
- Weekdagen: vanaf €45 per uur
- Avond/nacht: vanaf €50 per uur
- Weekend: vanaf €50 per uur
- Feestdagen: vanaf €65 per uur
Check altijd je aanvullende verzekering. Sommige polissen vergoeden (een deel van) particuliere respijtzorg.
Verwacht echter geen directe vergoeding zonder PGB; particuliere zorg is vaak zelf betalen of via het budget.
Respijtzorg: even op adem komen
Respijtzorg is letterlijk ‘ademruimte’ voor de mantelzorger. Het geeft je de kans om even weg te gaan, te slapen of je eigen dingen te doen, wetende dat je naaste in goede handen is.
Particuliere 24-uurszorg
Dit kan structureel ingezet worden om overbelasting te voorkomen. 24-uurszorg betekent dat er dag en nacht een zorgverlener aanwezig is. Dit is ideaal voor situaties waarbij constante bewaking of verzorging nodig is. Aanbieders zoals Uw ZorgCompaan bieden deze vorm van zorg aan.
Particuliere 12-uurszorg
De zorgverlener slaapt vaak in een logeerkamer en is direct beschikbaar bij calamiteiten. 12-uurszorg dekt een dagdeel, bijvoorbeeld van 08:00 tot 20:00 uur.
Particuliere 5-uurszorg (blokzorg)
Dit is een populaire optie voor mantelzorgers die overdag moeten werken of zelf ook rust nodig hebben.
De zorgverlener helpt met opstaan, ontbijten, medicatie en eventuele afspraken buitenshuis. Blokzorg is een compacte vorm van zorg, vaak ingezet voor specifieke momenten. Denk aan hulp bij het douchen, het aantrekken van steunkousen of begeleiding naar de fysiotherapeut. Zuster Jansen biedt deze vorm aan onder de noemer ‘blokzorg’ (Bron 2).
Particuliere palliatieve en/of terminale thuiszorg
Wanneer iemand terminaal ziek is, wil je graag thuis blijven. Particuliere palliatieve zorg biedt verpleging en verzorging in de laatste levensfase, vaak met extra aandacht voor comfort en pijnbestrijding.
Dit kan 24 uur per dag ingezet worden, zodat je samen kunt zijn zonder constant bezig te zijn met medische handelingen. Respijtzorg is een oplossing wanneer je merkt dat je als mantelzorger moeite hebt om het vol te houden. Denk aan momenten dat je zelf ziek bent, op vakantie wilt of gewoon even niet kunt opstaan ’s nachts.
Wanneer is respijtzorg een oplossing?
Het is geen luxe, maar een noodzaak om de zorg thuis vol te houden.
Respijtzorg is binnen enkele dagen inzetbaar (Bron 3). Je neemt contact op met een aanbieder, bespreekt de wensen en er wordt een plan gemaakt.
Hoe werkt het praktisch?
De zorgverlener komt naar huis, waardoor je naaste in zijn of haar vertrouwde omgeving blijft.
Geen gedoe met verhuizen of wennen aan een nieuwe omgeving.
Praktische tips voor mantelzorgers
Combineer mantelzorg met particuliere thuiszorg voor medische expertise. Jij blijft de emotionele steun, de zorgverlener de professionele handen. Vergeet bij het bieden van ondersteuning ook de audicien aan huis niet.
Tip: Gebruik respijtzorg structureel, niet alleen in noodgevallen. Plan bijvoorbeeld elke maand een weekend respijtzorg in.
Check altijd je polis voor vergoeding van respijtzorg via een aanvullende verzekering. Sommige verzekeraars bieden een vergoeding voor particuliere zorg, tot een bepaald bedrag per jaar.
Denk aan de totale woonomgeving. Een traplift, een aangepaste badkamer of domotica kunnen het leven thuis vergemakkelijken. Particuliere zorgverleners weten vaak hoe ze hiermee moeten omgaan, waardoor de zorg efficiënter verloopt. Vergeet ook niet om gebruik te maken van de mantelzorgpas voor extra voordelen. Verwar mantelzorg niet met ‘gebruikelijke zorg’.
Het is oké om hulp in te schakelen. Je bent geen mindere mantelzorger omdat je professionele zorg toevoegt; je zorgt juist beter voor je naaste én voor jezelf, terwijl je de balans in je relatie en gezin bewaakt.