Mantelzorg en de rol van de audicien aan huis
Een slecht gehoor is stiller dan je denkt. Het roept eenzaamheid op, maakt gesprekken vermoeiend en zorgt ervoor dat je je langzaam terugtrekt.
Voor mantelzorgers is het een extra zorg: "Hoorde hij me wel? Moet ik harder praten?
Is het veilig?" Hoortoestellen zijn vaak de oplossing, maar de drempel naar een audicien is soms hoog. Gelukkig is er een gouden greep voor senioren die slecht ter been zijn of gewoonweg thuis willen blijven: de audicien aan huis. In dit artikel lees je precies hoe dat werkt, wat het kost en hoe je het regelt via de Wmo.
Wat is een audicien aan huis?
Een audicien aan huis is precies wat het klinkt: een gehoorspecialist die bij je op de stoel staat. Geen wachtkamers, geen drempels, geen gehaaste afspraken.
De audicien neemt de tijd, in jouw vertrouwde omgeving. Ideaal voor ouderen die moeilijk lopen, gebruikmaken van een scootmobiel of net een traplift hebben laten installeren. Het begint met een gehoortest aan de keukentafel.
Met draagbare apparatuur wordt je gehoor gemeten, net zo nauwkeurig als in de winkel.
Daarna bekijkt de specialist welk hoortoestel bij je past. Dit is maatwerk. Je levensstijl telt mee: houd je van tuinieren, tv-kijken of ben je vaak in een drukke supermarkt? Na de meting worden de hoortoestellen bij je thuis afgeleverd en aangepast. De audicien stelt ze in op jouw specifieke gehoorverlies.
Ook leert hij je hoe je ze in- en uitdoet, hoe je ze schoonmaakt en wat te doen bij storingen. Alles in heldere taal, zonder jargon.
De service stopt niet na de eerste montage. De audicien komt terug voor nazorg, aanpassingen en schoonmaakbeurten. Je hoeft de deur niet uit voor een controle of nieuwe dopjes. Dat is pas echt servicegericht werken voor en door mantelzorgers.
Waarom dit zo belangrijk is voor mantelzorgers
Een mantelzorger heeft al genoeg te doen. Denk aan boodschappen, medicatie, wondverzorging of het regelen van woningaanpassingen.
Een extra afspraak bij de audicien? Daar zit je niet op te wachten.
De audicien aan huis ontlast je direct. De zorgprofessional komt naar jou toe, in plaats van andersom. Goed horen is veilig horen.
Een slecht gehoor zorgt voor miscommunicatie. Stel: je roept dat het eten klaar is, maar je moeder hoort het niet.
Of je waarschuwt voor een natte vloer na het douchen, maar het dringt niet door. Goede hoortoestellen verminderen onveilige situaties en vergroten de zelfredzaamheid. Daarnaast is het sociale contact cruciaal. Een goed gesprek aan tafel, gezellige geluiden uit de radio of tv, de kleinkinderen die kletsen: het leven wordt leuker met goed horen.
De audicien aan huis draagt bij aan een levensloopbestendige woning waar plezier en veiligheid samengaan.
Veel mantelzorgers zijn ook Wmo-consulent of regelen zorg via de gemeente. De audicienservice sluit naadloos aan op de Wmo-regelingen voor hulpmiddelen. Dit maakt de overstap naar professionele hulp makkelijker en sneller.
De werking: stap voor stap
De kennismaking begint telefonisch of via een website. Je geeft aan dat je iemand thuis hebt die een hoortoestel nodig heeft.
De audicien plant een intakegesprek in, meestal binnen een week. De afspraak duurt ongeveer een uur tot anderhalf uur, afhankelijk van de hoeveelheid vragen. Eerst is er een gehoortest.
De audicien gebruikt een draagbare hoortestset. Je krijgt een koptelefoon op en hoort piepjes.
De resultaten worden direct uitgelegd in heldere taal. Bij twijfel kan de audicien ook een ooronderzoek doen met een otoscoop om te kijken of er nog oorsmeer of andere problemen zijn. Daarna volgt het advies. De audicien laat verschillende hoortoestellen zien, soms in een kleine 'demo-koffer'.
Je mag ze direct passen. Denk aan merken als Phonak, Oticon of Signia.
De keuze hangt af van je budget, je wensen en je gehoorverlies. Er zijn modellen die achter het oor zitten (BTE) of helemaal in het oor (CIC). Na het kiezen van het toestel, wordt het via de computer ingesteld.
Dit gebeurt met speciale software, afgestemd op de uitslag van de gehoortest.
De audicien test het ter plekke: "Hoor je mij nu goed? Klinkt de radio prettig?" Je mag het een week proberen. Daarna volgt een definitieve aanpassing.
Onderdeel van de service is het nazorgtraject. Binnen mantelzorg en de rol van de audicien komt de specialist langs om de instellingen bij te schaven, dopjes te vervangen of het toestel te reinigen.
Ook krijg je uitleg over batterijen of oplaadstations. Het is een service die je thuis krijgt, zonder extra kosten.
Prijzen, modellen en vergoedingen
De prijzen van hoortoestellen lopen uiteen. Een eenvoudig instapmodel (vaak via de audicien aan huis) kost ongeveer €500 tot €800 per stuk.
Dit is een basis toestel dat goed werkt voor rustige omgevingen. Voor wie meer wil, is er het middenklasse segment: €900 tot €1.300 per oor.
Deze toestellen zijn stiller in rumoer, hebben meer programma's en zijn vaak draadloos te koppelen aan de tv. De high-end modellen (rond de €1.500 tot €2.000 per oor) zijn topstukken. Ze filteren achtergrondgeluiden perfect, koppelen aan domotica (slimme speakers, alarmsystemen) en zijn geschikt voor zeer actieve gebruikers.
Merken zoals Phonak Audeo Paradise of Oticon More vallen in deze categorie. Vergoeding via de basisverzekering? Sinds 2021 is de vergoeding voor hoortoestellen veranderd. De basisverzekering dekt een beperkt bedrag, vaak rond de €750 tot €1.000 per hoortoestel.
Dit is net genoeg voor een simpel model. Een aanvullende verzekering is vaak nodig voor betere toestellen.
Let op: de vergoeding hangt af van de ernst van het gehoorverlies. Voor wie in een Wmo-traject zit, is er goed nieuws.
Soms kan een hoortoestel als hulpmiddel worden gezien, zeker als het nodig is voor veiligheid en zelfredzaamheid. De gemeente kan (deels) meebetalen via een maatwerkvoorziening. Vraag dit na bij de Wmo-consulent.
De audicien kan hierover soms ook advies geven. Vergeet de servicekosten niet.
Soms zitten die in de prijs, soms betaal je apart voor nazorg (€100-€150 per jaar). Thuis-service is vaak duurder dan een standaardwinkel, maar je betaalt voor gemak en tijd. Reken erop dat een complete service-aan huis-behandeling inclusief toestel en nazorg rond de €1.200 tot €2.500 per jaar kan kosten, afhankelijk van je keuzes.
Praktische tips voor mantelzorgers
Vraag altijd naar de proefperiode. De meeste audiciens bieden 4 tot 8 weken proef.
In die tijd mag je het toestel testen in alle situaties: tijdens een etentje, televisiekijken, buiten wandelen. Bevalt het niet? Dan kun je kosteloos wisselen naar een ander model. Maak gebruik van de Wmo.
Neem contact op met de gemeente en leg de situatie uit. Vraag specifiek naar 'gehoorhulp als voorziening voor zelfredzaamheid'.
Soms is er een eigen bijdrage, maar die is vaak lager dan de volledige aanschafprijs. Als je kijkt naar mantelzorg en de Wmo: welke hulp kun je aanvragen, zie je dat een voorziening vaak gecombineerd kan worden met domotica, zoals een deurbel die knippert bij gehoorproblemen. Zorg dat je huis goed bereikbaar is.
De audicien moet naar binnen kunnen. Zorg dat het pad naar de voordeur vrij is, ook voor scootmobielen of rollators.
Een drempelhulp of verlichting helpt. De audicien zelf neemt een stoel mee, maar een vrije werkplek is fijn.
Bewaar de doos en accessoires. Een hoortoestel is klein en duur. Gebruik een vaste plek: een bakje in de keuken of een speciaal oplaadstation op het nachtkastje. Vraag de audicien om een schoonmaaksetje en leer hoe je het dopje verwisselt.
Voorkom vocht en valschade. Sluit het toestel aan op andere hulpmiddelen.
Vraag de audicien naar Bluetooth-koppeling met je tv, telefoon of een slimme deurbel. Dit maakt het leven makkelijker. Een geluidsversterker bij de telefoon of een ringleiding bij de bank helpt extra.
Zo integreer je het hoortoestel naadloos in je levensloopbestendige woning. En tot slot: wees open over problemen.
Een hoortoestel is geen magisch wonder. Soms moet er gesleuteld worden aan de instellingen. Bel de audicien meteen als het niet goed klinkt.
Thuis-service betekent dat je geen drempel hebt om hulp te vragen. Door particuliere thuiszorg in te schakelen, blijft het leven hoorbaar en gezellig.