Mantelzorg voor iemand met een verslaving

Je staat er misschien niet bij stil, maar mantelzorg voor iemand met een verslaving voelt vaak als een eenzaam gevecht. Je wilt helpen, maar je wilt ook niet meewerken aan het probleem. Het is een dunne lijn.

Je bent er voor die persoon, maar je moet ook je eigen grenzen bewaken.

Dat is moeilijk, emotioneel en soms ronduit vermoeiend. Toch is het mogelijk om goede zorg te bieden zonder jezelf te verliezen.

Wat is mantelzorg bij een verslaving?

Mantelzorg is simpelweg de zorg die je geeft aan iemand dichtbij jou.

Bij een verslaving gaat het vaak om praktische hulp, maar ook om emotionele steun. Je helpt bij het huishouden, begeleidt naar afspraken of houdt de boel draaiende als het even niet gaat. Een verslaving kan gaan over alcohol, medicijnen, drugs of gokken.

Het maakt niet uit welke vorm, de impact op het leven is groot. De zorgvrager kan door de verslaving problemen krijgen met gezondheid, financiën en relaties.

Als mantelzorger zit je vaak midden in die chaos. Je taken kunnen variëren van een boodschap doen tot het bewaken van medicatie.

Soms moet je ook moeilijke gesprekken voeren. Het is belangrijk om te weten dat je niet de therapeut bent. Jij bent er voor de ondersteuning, niet voor de genezing.

Waarom deze zorg zo belangrijk is

Een verslaving trekt een zware wissel op het hele gezin. De zorgvrager kan zich schamen en zich terugtrekken.

Jij als mantelzorger probeert het contact te houden en de boel bij elkaar te houden.

Dat is een waardevolle bijdrage. Veel mensen met een verslaving vallen tussen wal en schip. De GGZ is vaak druk en wachtlijsten zijn lang.

Jij vangt de gaten op. Je bent de vaste waarde in een onrustige wereld.

Zonder goede mantelzorg kan iemand verder afglijden. Jij zorgt voor structuur en een veilige omgeving. Dat helpt om de stap naar professionele hulp makkelijker te maken. Je bent de brug.

De kern van de zorg: wat doe je praktisch?

De praktijk begint bij structuur. Een vaste dagindeling geeft rust.

Probeer samen een schema te maken voor maaltijden, medicatie en slaap. Gebruik hiervoor een eenvoudige kalender of een app op een tablet.

Financiën zijn vaak een drama. Een verslaving kost geld. Je kunt helpen door een strikte budgetbeheerder in te schakelen.

Bijvoorbeeld via de sociale dienst of een professionele bewindvoerder. Kosten: ongeveer €50 tot €80 per maand. Medicatie kan een heet hangijzer zijn. Zorg dat je weet wat de dokter heeft voorgeschreven.

Gebruik een pillendoos met timer, zoals de Medido of een simpel doosje van de drogist.

Zo voorkom je dubbele dosissen. Veiligheid in huis is essentiel.

Een verslaving kan leiden tot verwardheid of ongelukken. Denk aan goede verlichting, een rookmelder en een alarmsysteem. Domotica kan helpen, zoals een slimme deurbel of bewegingssensor.

Begeleiding en gesprekken

Dit voorkomt ongelukken en geeft jou rust. De Wmo (Wet maatschappelijke ondersteuning) kan hulp bieden, maar een mantelzorgmakelaar kan je ontzorgen bij het regelen van alle zorgtaken.

Vraag een indicatie aan voor huishoudelijke hulp of begeleiding. De kosten hangen af van je inkomen, maar vaak betaal je een eigen bijdrage vanaf €20 per maand. Luisteren is het beste wat je kunt doen.

Stel open vragen, zonder oordeel. Vraag niet direct "waarom drink je?", maar "hoe voel je je vandaag?".

Zo houd je het contact warm. Stel heldere grenzen.

Zeg bijvoorbeeld: "Ik help je met boodschappen, maar ik geef geen geld voor drank." Wees duidelijk en consequent. Dat is soms moeilijk, maar het werkt het beste op lange termijn. Zoek professionele hulp voor jezelf.

Een verslaving raakt jou ook. Praat met een maatschappelijk werker of sluit aan bij een lotgenotengroep. Bij Verslavingszorg Nederland kun je terecht voor informatie en ondersteuning.

Varianten en modellen: hoe je het kunt aanpakken

Er zijn verschillende manieren om mantelzorg in te richten. Ontdek via Mantelzorg en de Wmo welke hulp bij jou en de zorgvrager past.

• Thuiszorg: Professionele hulp aan huis. Kosten: €25 tot €40 per uur. Een wijkverpleegkundige kan een plan maken.
• Dagbesteding: Een plek waar de zorgvrager overdag activiteiten doet. Kosten: vaak vergoed via de Wmo, eigen bijdrage vanaf €25 per maand.
• Respijtzorg: Even overname van de zorg, zodat jij kunt bijkomen. Kosten: €100 tot €150 per dag, soms vergoed.
• Begeleid wonen: Een beschermde woonvorm. Kosten: variëren sterk, vaak vanaf €500 per maand, afhankelijk van indicatie.

Hieronder vind je een aantal opties met prijsindicaties. Domotica is een mooie aanvulling. Slimme sensoren helpen bij het bewaken van de veiligheid. Een slimme thermostaat of verlichting via Philips Hue geeft rust.

Kosten: een starterset vanaf €150. Scootmobielen of rolstoelen kunnen nodig zijn als de verslaving fysieke schade heeft veroorzaakt.

Een goede scootmobiel van Merk V oude Revacost vanaf €1.500. Een Wmo-indicatie kan de aanschaf vergoeden.

Woningaanpassingen zijn soms nodig. Denk aan een drempelhulp of een verhoogd toilet. Via de Wmo kun je een vergoeding krijgen voor kleine aanpassingen tot €2.500.

Prijzen op een rij

Grotere aanpassingen, zoals een traplift, kosten vanaf €3.000. Thuiszorg: €25-€40 per uur.

Dagbesteding: €25 eigen bijdrage per maand. Respijtzorg: €100-€150 per dag. Begeleid wonen: vanaf €500 per maand. Domotica-starterset: vanaf €150. Scootmobiel: vanaf €1.500.

Woningaanpassingen: tot €2.500 vergoed via Wmo. De eigen bijdrage voor Wmo hangt af van je inkomen.

Check dit via het CAK. Een indicatie aanvragen gaat via de gemeente.

De wachttijd kan oplopen tot 6 weken. Voor medicatie en hulpmiddelen kun je terecht bij de thuiszorgwinkel.

Denk aan pillendozen, alarmknoppen of aangepaste badkamerartikelen. Kosten: vanaf €10 voor een pillendoos tot €200 voor een douchestoel.

Praktische tips voor elke dag

Begin klein. Kies één taak per dag om te verbeteren. Bijvoorbeeld het op orde brengen van de medicatie.

Of een vaste tijd voor het avondeten. Kleine stapjes tellen. Houd een zorgdagboek bij.

Noteer wat er gebeurt, hoe de zorgvrager reageert en wat jij voelt. Dit helpt bij gesprekken met artsen of de Wmo-adviseur.

Een simpel schriftje werkt prima. Gebruik hulpmiddelen die passen bij de situatie. Een scootmobiel helpt bij mobiliteit.

Een badkamer met antislipvloer en een douchezitje vermindert valrisico. Een domotica-systeem geeft jou rust.

Vraag hulp. Je hoeft het niet alleen te doen. Vraag familie, buren of vrienden om af en toe een handje. Ook bij mantelzorg voor iemand met een psychische aandoening kun je professionele hulp inschakelen via de Wmo of een zorgverzekering.

Zorg voor jezelf. Slaap genoeg, eet gezond en neem vrije tijd.

Een burn-out helpt niemand. Zoek lotgenoten of een coach.

"Een verslaving is een ziekte, geen zwakte. Jouw steun maakt het verschil."

Je bent niet alleen. Sluit af met een realistische blik. Mantelzorg bij een verslaving is geen sprint, maar een marathon.

Soms gaat het goed, soms slecht. Blijf flexibel en bewaar je eigen energie. Jij bent de rots in de branding.