PGB voor specialistische begeleiding bij autisme of ADHD op latere leeftijd

Stel je voor: je bent 65, net verhuisd naar een levensloopbestendige woning met een traplift en een aangepaste badkamer. Je kind heeft net een diagnose autisme of ADHD gekregen, op latere leeftijd.

Dat is best een rollercoaster. Een pgb (persoonsgebonden budget) kan hierbij helpen, zodat je de juiste begeleiding krijgt, zonder dat je meteen in een groot, onpersoonlijk systeem terechtkomt. In deze gids leg ik je stap voor stap uit hoe dat werkt.

Wat is een pgb voor specialistische begeleiding?

Een pgb is een budget dat je van de gemeente of het zorgkantoor krijgt om zelf je zorg in te kopen.

Je bent dus zelf de baas over wie er langskomt en wat er gebeurt. Voor autisme of ADHD op latere leeftijd gaat het vaak om specialistische begeleiding: iemand die je helpt met structuur, sociale vaardigheden of het omgaan van prikkels. Deze begeleiding valt onder de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) of de Wet langdurige zorg (Wlz), afhankelijk van je situatie. Bij een lichte vorm van autisme of ADHD kom je meestal uit bij de Wmo.

De gemeente beoordeelt je aanvraag via een keukentafelgesprek. Waarom een pgb en geen zorg in natura?

Omdat je met een pgb zelf kiest. Je kunt iemand vinden die echt bij je past, iemand die bijvoorbeeld ook begrijpt hoe een scootmobiel werkt of hoe je huis is ingericht voor levensloopbestendigheid.

Waarom is dit zo belangrijk?

Autisme of ADHD op latere leeftijd is anders dan bij kinderen. Je hebt al een leven achter de rug, met vaste patronen.

Een standaard aanpak werkt vaak niet. Een pgb geeft je de ruimte om begeleiding op maat te krijgen, zonder dat je je aan moet passen aan een systeem. Denk aan praktische hulp: iemand die je helpt met het organiseren van je agenda, maar ook met het omgaan van sociale situaties. Of iemand die met je meegaat naar de markt, zodat je niet overprikkeld raakt.

Dit soort ondersteuning is vaak niet beschikbaar in een standaard zorgpakket. En het scheelt geld.

Een pgb is vaak voordeliger dan zorg in natura, omdat je met hulp van een zorgmakelaar zelf de tarieven kunt afspreken.

Bovendien kun je gebruikmaken van bestaande voorzieningen in je huis, zoals domotica of een aangepaste badkamer, om de begeleiding te versterken.

Hoe werkt het aanvragen van een pgb?

De aanvraag begint bij de gemeente. Je meldt je bij het Wmo-loket en vraagt om een keukentafelgesprek. Tijdens dit gesprek bespreek je wat je nodig hebt, zoals begeleiding bij autisme of ADHD.

Neem eventueel een diagnose of verklaring van een arts mee. De gemeente beoordeelt of je in aanmerking komt voor een pgb, waarbij je voor het beheer van je pgb-budget de Sociale Verzekeringsbank inschakelt.

Als je wordt goedgekeurd, krijg je een budget toegewezen. Voor Wmo-begeleiding gaat het vaak om € 2.000 tot € 4.000 per jaar, afhankelijk van je situatie.

Dit bedrag dekt ongeveer 10 tot 20 uur begeleiding per week. Zodra je het budget hebt, mag je zelf een zorgverlener zoeken. Dat kan een professionele begeleider zijn, maar ook een freelancer of een klein bureau.

Belangrijk is dat je een zorgovereenkomst sluit, waarin de afspraken staan over uren, taken en tarieven.

Je bent zelf verantwoordelijk voor de administratie, maar je kunt hiervoor ook hulp inschakelen.

Varianten en modellen met prijsindicaties

Er zijn verschillende soorten begeleiding mogelijk. Een professionele begeleider kost gemiddeld € 50 tot € 75 per uur.

Voor 10 uur per week ben je dus € 200 tot € 300 per maand kwijt. Dit past binnen een pgb van € 2.000 tot € 4.000 per jaar. Een andere optie is een combinatie van begeleiding en mantelzorg. Je kunt een familielid of buurman inschakelen, die dan een vergoeding krijgt via het pgb.

Dit is vaak goedkoper, maar wel aan strikte regels gebonden. De vergoeding ligt meestal tussen € 10 en € 15 per uur.

Er zijn ook gespecialiseerde bureaus die zich richten op autisme of ADHD bij ouderen.

Deze bieden pakketten aan, zoals een intake en 12 uur begeleiding per maand, voor € 3.500 per jaar. Dit is vaak inclusief een coach die je helpt bij het inrichten van je huis, bijvoorbeeld met domotica of een visuele agenda.

Een pgb is geen vrijbrief. Je moet wel kunnen aantonen dat de begeleiding nodig is en dat je het budget goed besteedt. Houd alle bonnen en uren bij.

Praktische tips voor een soepel verloop

• Begin op tijd: De aanvraag kan weken duren. Start minstens 3 maanden voordat je de begeleiding nodig hebt.
• Zoek een zorgverlener met ervaring: Vraag naar referenties en check of ze bekend zijn met autisme of ADHD op latere leeftijd.
• Gebruik je huis als ondersteuning: Een traplift of een aangepaste badkamer kan de begeleiding makkelijker maken. Bespreek dit met je zorgverlener.
• Houd het simpel: Kies voor een begeleider die bij je past, niet voor de goedkoopste optie. Een goede klik is essentieel.
• Vraag hulp bij administratie: Een pgb vereist veel papierwerk. Schakel een budgetcoach in of vraag hulp van een mantelzorger.

Met deze stappen kun je een pgb aanvragen voor persoonlijke verzorging en begeleiding die echt bij je past. Het is een manier om je leven op latere leeftijd weer wat makkelijker te maken, zonder dat je je aanpast aan een systeem dat niet bij je past.