Trombose voorkomen bij beperkte mobiliteit

Stel je voor: je zit lekker op de bank, maar je been voelt zwaar en een beetje warm. Misschien denk je: “Ach, ik heb te lang gezeten.” Toch is het slim om even extra op te letten, vooral als je minder makkelijk beweegt. Trombose ontstaat sneller als je weinig beweegt, en dat kan flink gevaarlijk zijn.

Gelukkig kun je veel doen om het te voorkomen, ook als je niet zo mobiel bent.

We gaan het er rustig over hebben, alsof we samen een bak koffie doen.

Wat is trombose eigenlijk?

Trombose betekent dat er een bloedklontertje ontstaat in een ader. Meestal gebeurt dat in je been of been, maar het kan ook elders.

Dit klontje kan losraken en naar je longen schieten, wat een levensgevaarlijke longembolie geeft. Hoe minder je beweegt, hoe groter de kans dat je bloed stolt. Je merkt het soms aan een warm, rood been, zwelling of pijn.

Maar soms voel je niets en ontdek je het pas als het misgaat.

Daarom is voorkomen beter dan genezen, zeker als je al minder mobiel bent door een scootmobiel, rolstoel of na een val. Vooral als je al ouder bent, of net een heupoperatie had, is extra oplettendheid nodig.

Waarom beweging zo belangrijk is

Beweging is je beste vriend tegen trombose. Als je spieren werken, pompen ze je bloed terug naar je hart.

Zit je lang stil, dan stroomt het bloed langzamer en klont het sneller.

Dat is precies wat je niet wilt. Je hoeft geen marathon te lopen. Kleine bewegingen tellen al.

Denk aan je enkels draaien, je tenen bewegen of even opstaan. Als je een scootmobiel gebruikt, probeer dan onderweg regelmatig te stoppen voor een korte wandel-oefening. Gebruik je een traplift? Sta even op voordat je de lift in stapt en beweeg je benen.

“Een stapje is er één.” Zelfs een kleine beweging helpt je bloed op gang.

Praktische tips voor dagelijks leven

Op de bank of stoel

Als je lang zit, beweeg dan ieder uur je enkels tien keer rondjes. Trek je tenen omhoog en laat ze zakken. Dat kan gewoon zittend, zonder dat je hoeft op te staan.

Gebruik je een sta-op-stoel? Sta even op en loop een paar passen, bijvoorbeeld naar de keuken voor een glas water.

In bed of naast het bed

Leg een wekker of zet een timer op je domotica-systeem. Veel slimme speakers (zoals Google Nest of Amazon Echo) kunnen een herinnering instellen: “Elk uur bewegen.” Dat helpt echt.

Als je mantelzorger er is, vraag dan of die je even helpt herinneren. Slaap is belangrijk, maar stil liggen kan ook risico geven. Probeer je been iets omhoog te leggen met een kussen, zodat het bloed beter stroomt.

Als je een hoog-laagbed hebt vanwege de Wmo, gebruik dan de verstelbare functie om je benen iets te liften.

Als je gebruikmaakt van hulpmiddelen

Voordat je in slaap valt, doe je nog even kleine oefeningen: tien keer je enkels draaien, tien keer je knieën buigen. Als je een wekker op je horloge hebt, zet die dan op trillen als je te lang stil hebt gelegen. Een scootmobiel is fijn, maar het zorgt voor lang zitten. Kies een model met een goede zitvering en een verstelbare rugleuning.

Een scootmobiel met beensteun die je kunt verstellen, helpt om je benen iets te bewegen terwijl je rijdt. Een typisch model als de Pride Go Go Elite Traveller (compact, inklapbaar) kost rond de €1.800 - €2.200.

Een Comfort-traplift (voor binnenshuis) kost gemiddeld €2.500 - €4.000, afhankelijk van maatwerk.

Als je een traplift gebruikt, sta dan even op voordat je instapt. Gebruik je een rolstoel? Vraag je ergotherapeut of je beensteunen verstelbaar zijn, zodat je je benen kunt strekken en bewegen. Een op maat gemaakte beensteun kost vaak tussen de €150 en €300.

Wmo, zorg en vergoedingen

Veel hulpmiddelen kun je vergoed krijgen via de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo). Je kunt bij je gemeente een Wmo-melding doen.

Een Wmo-consulent komt dan langs voor een keukentafelgesprek. Samen kijk je wat je nodig hebt, bijvoorbeeld een sta-op-stoel, een hoog-laagbed of een scootmobiel.

De kosten verschillen per gemeente en per product. Een sta-op-stoel via de Wmo kost vaak €50 - €150 eigen bijdrage per maand, afhankelijk van je inkomen. Een scootmobiel via de Wmo zit vaak rond €30 - €75 eigen bijdrage per maand.

Een traplift via de Wmo is soms mogelijk, maar vaak valt dit onder de Wet langdurige zorg (Wlz) of de gemeentelijke regelingen voor woningaanpassingen. Vraag altijd na wat er precies vergoed wordt. Tip: bewaar alle offertes en facturen. Als je een traplift nodig hebt, vraag dan een offerte aan bij een leverancier als ThyssenKrupp of Platinum.

Een maatwerktraplift kost tussen €2.500 en €5.000, inclusief installatie. De Wmo kan soms een deel vergoeden, maar soms moet je ook zelf bijbetalen.

Overleg met je zorgverzekeraar en de gemeente.

Medische ondersteuning en oefeningen

Als je een verhoogd risico hebt op trombose (bijvoorbeeld na een operatie of bij een erfelijke aandoening), kan de huisarts je doorverwijzen naar een fysiotherapeut.

Een fysio kan je leren hoe je veilig kunt bewegen, ook als je minder mobiel bent. Een paar sessies kosten ongeveer €30 - €50 per keer, afhankelijk van je verzekering.

Je kunt ook thuis oefeningen doen. Een eenvoudige oefening is de “enkelpomp”: zittend je tenen omhoog trekken en dan loslaten. Doe dit 10-15 keer per uur. Een andere oefening is de “knielift”: zittend of staand je knie optillen alsof je marcheert. Doe dit 10 keer per been.

“Beweging is medicijn.” Zelfs kleine oefeningen helpen je bloed te laten stromen.

Domotica en slimme hulpmiddelen

Domotica kan je helpen herinneren aan beweging. Een slimme speaker of een slim horloge voor hartritmestoornissen (zoals een Apple Watch of Fitbit) kan een trilling geven als je te lang stilzit.

Je kunt ook een slimme lamp instellen die elke uur even knippert als een seintje om op te staan. Een andere handige optie is een slim matras of kussen met sensoren. Die meten je slaaphouding en geven een seintje als je te lang in dezelfde positie ligt. Een dergelijk systeem kost tussen €200 en €500, afhankelijk van de merken en functies.

Specifieke producten en prijzen

Als je een sta-op-stoel zoekt, kijk dan naar merken als Comforto of Seniorenstoel. Een Comforto sta-op-stoel kost tussen €800 en €1.200.

Een elektrische sta-op-stoel met extra ondersteuning is vaak €1.200 - €1.800. Voor wie extra rugsteun nodig heeft, bijvoorbeeld bij scoliose op latere leeftijd, is een goede zithouding essentieel. Via de Wmo kun je soms een vergoeding krijgen, dus vraag dit na.

Voor een scootmobiel is de Pride Go Go Elite Traveller een populair model. Deze is compact, inklapbaar en kost rond €1.800 - €2.200. Een andere optie is de Drive Medical Scootie, die rond €1.500 - €2.000 ligt.

Via de Wmo betaal je een eigen bijdrage van €30 - €75 per maand. Een traplift is vaak maatwerk.

Een rechte trap kost minder dan een wenteltrap. Een rechte traplift kost tussen €2.500 en €3.500. Een wenteltraplift kost tussen €4.000 en €5.000. Leveranciers zoals ThyssenKrupp, Platinum en Handicare bieden offertes aan.

De Wmo kan soms een deel vergoeden, vooral als je een medische indicatie hebt.

Een hoog-laagbed via de Wmo kost vaak een eigen bijdrage van €50 - €150 per maand. Een goed matras met drukverlagende eigenschappen kost tussen €300 en €800. Een beensteun voor je rolstoel of stoel kost tussen €150 en €300.

Praktische tips op een rij

1. Beweeg ieder uur, zelfs als het maar een paar passen zijn.
2. Gebruik een wekker of domotica-herinnering om te bewegen.
3. Leg je benen iets omhoog in bed of op de bank.
4. Vraag een Wmo-melding aan voor hulpmiddelen zoals een sta-op-stoel of scootmobiel.
5. Overleg met je huisarts over medicatie als je een hoog risico hebt.
6. Zorg voor goede schoenen en steunzolen, zodat je stabiel kunt lopen.
7. Drink voldoende water, uitdroging verhoogt het risico op stolling.
8. Stop met roken, roken verhoogt het risico op trombose.
9. Gebruik compressiekousen als je arts dat adviseert. Ze kosten ongeveer €50 - €100 per paar.
10. Plan bewegingsmomenten in je dag, bijvoorbeeld na elke maaltijd.

Samen vooruit

Trombose voorkomen bij beperkte mobiliteit is goed te doen. Je hoeft geen ingewikkelde dingen te doen.

Kleine bewegingen, slimme hulpmiddelen en een beetje hulp van anderen maken een groot verschil.

Praat met je huisarts, fysiotherapeut en Wmo-consulent. Vraag naar passende hulpmiddelen en vergoedingen, zoals handige hulpmiddelen voor gebitsverzorging. Zo blijf je veilig en comfortabel thuis wonen.

En onthoud: je bent niet alleen. Mantelzorgers, buren en professionals staan voor je klaar.

Samen zorgen we ervoor dat je zo lang mogelijk zelfstandig en gezond blijft. Een stapje per keer, en je komt er wel.