Wmo subsidie voor een drempelloos huis: Wat valt eronder?

Een drempelloos huis. Het klinkt zo simpel, maar het betekent alles.

Geen struikelgevaar bij de voordeur, geen gestoei met een drempel in de badkamer, en geen onveilige situaties met een scootmobiel die nét niet goed naar binnen kan. Het is de basis voor veilig en zelfstandig wonen, nu en over tien jaar. Veel mensen denken dat ze alles zelf moeten betalen, maar de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) kan een flinke helpende hand zijn. Toch zit het vol haken en ogen. Je leest hier precies wat je wel en niet vergoed krijgt, hoe het zit met mantelzorgwoningen en wat je zelf moet regelen.

Kan ik een vergoeding krijgen voor woningaanpassing?

Jazeker, maar je moet wel langs de gemeente. De Wmo (Wet maatschappelijke ondersteuning) is er om ervoor te zorgen dat je zo lang mogelijk thuis kunt blijven wonen.

De gemeente bepaalt of je recht hebt op een vergoeding. Je begint altijd met een melding bij het Wmo-loket van jouw gemeente. Daar volgt een gesprek met een consulent.

Die kijkt naar jouw situatie: wat kan je nog zelf, wat lukt niet meer en wat is er nodig om dat op te lossen? Belangrijk om te weten: een vergoeding via de Wmo is lang niet altijd 100%.

Er is vaak sprake van een eigen bijdrage. Het CAK (Centraal Administratiekantoor) berekent hoeveel je moet bijbetalen.

Dit hangt af van je inkomen en vermogen. De hoogte van de eigen bijdrage verschilt per persoon, dus vraag dit altijd goed na. Een andere valkuil is dat je al iets koopt voordat je de goedkeuring hebt. Doe dat nooit. Als je zonder overleg een traplift of een aangepaste badkamer installeert, is de kans groot dat je de rekening zelf mag betalen. De gemeente moet eerst toestemming geven.

Voorbeelden van woningaanpassingen

Wat valt er nu precies onder een 'drempelloze woning'? Denk in eerste instantie aan de grote, structurele aanpassingen die de toegankelijkheid verbeteren. Denk aan:

• Een traplift of plateaulift voor de trap.
• Een badkamer aanpassing: inloopdouche met een douchezitje, verlaagde wastafel of een verhoogd toilet.
• Verwijderen van drempels of aanleggen van een drempelhelling.
• Elektrische deuropeners.
• Aanpassen van de keuken, zoals een verlaagd aanrechtblad.

Deze grote aanpassingen vallen vaak wel onder de Wmo vergoeding, mits je een indicatie hebt. Je krijgt dan in principe de goedkoopste passende oplossing. Wil je een luxe badkamer met allerlei extra’s?

Dan betaal je het verschil zelf. Kleinere aanpassingen, die makkelijk zelf te installeren zijn, vallen buiten de boot.

Denk aan het plaatsen van extra handgrepen in de douche, een antislipmat of een douchezitje dat je los in de douche plaatst. Regelhulp geeft aan dat dit soort hulpmiddelen zelf betaald moet worden. Dit zijn vaak kleine bedragen, maar het telt wel op.

Vergoeding via Wmo of Wlz

Het is soms ingewikkeld, maar het verschil tussen Wmo en Wlz is cruciaal. De Wet langdurige zorg (Wlz) is voor mensen die 24 uur per dag zorg nodig hebben of een complexe zorgvraag hebben.

Vaak gaat het om ouderen of mensen met een ernstige beperking die in een verpleeghuis thuishoren, maar soms ook om mensen die intensieve zorg thuis krijgen.

Heb je een Wlz-indicatie? Dan is het feest. Je krijgt de woningaanpassing namelijk volledig vergoed.

Er is geen sprake van een eigen bijdrage die je aan de gemeente betaalt. Dit is een enorme meevaller en kan een drempelloze woning ineens heel haalbaar maken.

Check dus altijd eerst of je misschien al recht hebt op Wlz-zorg via het Zorgkantoor. Heb je geen Wlz-indicatie? Dan val je onder de Wmo van de gemeente. Je krijgt dan wel hulp, maar met de eigen bijdrage.

Is de klus te groot of te duur voor de gemeente? Soms is een verhuisvergoeding een optie.

De gemeente kan je helpen met de verhuiskosten als het aanpassen van je huidige huis niet rendabel is. Dit is een goed alternief om toch in een toegankelijke woning te komen.

Subsidie voor mantelzorgwoning

Een mantelzorgwoning, ook wel een granny flat of mantelzorgunit, is een prachtige oplossing als je zorg nodig hebt en dicht bij je mantelzorger wilt wonen.

Dit is een zelfstandige woonruimte in de tuin of aan huis. Helaas is er geen landelijke subsidie die specifiek voor dit type woning bestaat.

De financiering moet je vaak zelf regelen. Toch is het niet onmogelijk om hier financiële hulp voor te krijgen. De kosten voor zo’n woning lopen flink op. Een basisunit begint vaak bij zo’n € 40.000 tot € 60.000, exclusief plaatsing en aansluitingen.

Als je kiest voor luxe afwerking of specifieke zorgvoorzieningen, loopt dit bedrag snel op.

Hoewel er geen landelijke regeling is, bieden sommige gemeentes wel een specifieke subsidie voor mantelzorgwoningen. Dit kan eenmalig een bedrag zijn van enkele duizenden euro’s tot soms wel € 2.500 tot € 10.000. Dit verschilt echt per gemeente.

Je moet hier actief naar informeren bij het Wmo-loket. Het is geen automatisme.

Krijg je subsidie voor een mantelzorgwoning?

De vraag is dus: krijg je subsidie? Het antwoord is: misschien.

Zoals gezegd hangt het volledig af van de gemeente. De ene gemeente stimuleert het actief om mantelzorg in de thuissituatie te organiseren en geeft dus geld. De andere gemeente ziet het als een bouwkundige investering en doet niet mee.

Een andere optie is de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) inzetten voor de woningaanpassingen in de mantelzorgwoning. Je vraagt dan geen subsidie aan voor de woning zelf, maar voor de specifieke Wmo vergoeding voor een drempelhulp bij een eigen woning die nodig zijn voor de zorgvrager.

Denk aan een aangepaste badkamer of een Wmo vergoeding voor een drempelhulp of oprit voor een drempelvrije toegang. Dit kan een flink bedrag schelen.

Wat vergoedt de Wmo voor een mantelzorgwoning?

De Wmo kijkt naar de behoefte van de zorgvrager. Stel, er wordt een mantelzorgwoning in de tuin geplaatst.

De zorgvrager heeft een aangepaste badkamer nodig. De Wmo kan dan de vergoeding voor die badkamer (inloopdouche, verlaagd toilet) voor hun rekening nemen. Ook voor een Wmo vergoeding voor een drempelvervanger kunt u vaak in aanmerking komen. De kosten voor de woning zelf, de fundering en de aansluiting op gas water licht, zijn voor de bewoner of de mantelzorger. Het is dus een splitsting.

De Wmo betaalt de zorggerelateerde aanpassingen, de rest is eigen investering. Soms kan een PGB (Persoonsgebonden budget) hierbij helpen.

Als je een PGB hebt, mag je dat soms inzetten voor de inrichting of specifieke hulpmiddelen in de mantelzorgwoning, mits dit in het zorgplan staat.

Persoonsgebonden budget (pgb)

Een Pgb is een alternatief voor zorg in natura. In plaats dat de gemeente een traplift regelt, krijg jij het budget en regel je het zelf.

Dit geeft veel vrijheid. Je kunt kiezen voor een specifiek merk traplift, of een badkamer laten maken die perfect bij je past.

Je sluit dan contracten met bedrijven. Let wel: met een Pgb ben je zelf werkgever. Je moet de facturen betalen en de administratie bijhouden.

Het bedrag dat je krijgt, is gebaseerd op de marktwaarde van de zorg. Je kunt dus niet zomaar meer uitgeven dan er in het budget zit.

Is de klus groter dan het budget? Dan moet je het verschil zelf bijleggen. Een Pgb is ideaal voor mensen die weten wat ze willen. Wil je een specifieke domotica installatie (slimme sensoren, automatische verlichting) die de gemeente niet standaard aanbiedt? Dan kan een Pgb uitkomst bieden, mits het past binnen het doel van de Wmo: het vergroten van de zelfredzaamheid.

Gemeentelijke subsidies en regelingen

Naast de Wmo kunnen gemeentes eigen regelingen hebben. Dit heet soms een ‘stimuleringsregeling’ of ‘leefbaarheidsfonds’.

Dit zijn vaak kleinschalige regelingen voor kleine aanpassingen. Bijvoorbeeld voor het verwijderen van een drempel of het plaatsen van een handgreep. Dit is vaak een vergoeding tot € 500 of € 1.000. Sommige gemeentes werken samen met bouwbedrijven of woningcorporaties.

Als je huurt, is de verhuurder vaak verplicht om medewerking te verlenen aan noodzakelijke aanpassingen. Soms betaalt de woningcorporatie een deel, de gemeente het andere deel.

Informeer dus altijd bij zowel de gemeente als je verhuurder. Verdiep je ook in de regelingen voor energiebesparing.

Soms zitten er subsidies op isolatie of het plaatsen van nieuwe kozijnen. Als je toch al bezig bent met verbouwen voor de toegankelijkheid, kun je dit combineren. Dit levert vaak een beter wooncomfort en een lagere energierekening op.

Fiscale voordelen

Naast subsidies en vergoedingen zijn er fiscale regelingen die de pijn verzachten.

De belangrijkste is het verlaagde btw-tarief. Voor woningaanpassingen in bestaande woningen (dus ouder dan twee jaar) geldt het lage btw-tarief van 9% in plaats van 21%. Dit scheelt enorm.

Stel, je verbouwt je badkamer en de totaalprijs (inclusief materiaal en arbeid) is € 8.000. Zonder de regeling zou je € 1.680 btw betalen, met de regeling slechts € 720.

Je bespaart dus € 960. Zorg dat de aannemer dit tarief correct toepast.

Let op: dit tarief geldt alleen voor de arbeidskosten en materialen die rechtstreeks met de woningaanpassing te maken hebben. Schilderwerk of het plaatsen van een nieuwe keuken valt hier soms onder, maar check dit altijd goed bij je aannemer. Ook voor mantelzorgwoningen die als bestaande bouw worden gezien, kan deze regeling gelden.

Praktische tips voor jouw drempelloze huis

Het regelen van geld en vergoedingen voelt als een tweede baan. Maar met de juiste aanpak kom je een heel eind. Onthoud de volgende stappen:

1. Start met het Wmo-loket: Doe dit voordat je iets koopt of bestelt. Een indicatiegesprek is gratis en vrijblijvend.
2. Check de Wlz: Vraag bij het Zorgkantoor na of je misschien recht hebt op Wlz-zorg. Dit scheelt een eigen bijdrage.
3. Vraag naar gemeentelijke subsidies: Vraag specifiek naar regelingen voor mantelzorgwoningen of kleine aanpassingen. Het bestaat, maar je moet het zelf activeren.
4. Combineer met belastingvoordeel: Zorg dat je aannemer het verlaagde btw-tarief van 9% toepast op bestaande bouw.
5. Vraag offertes aan: Vraag bij meerdere bedrijven offertes aan voor bijvoorbeeld een traplift (merken als ThyssenKrupp of Otolift) of een aangepaste badkamer. Dit helpt bij de aanvraag en je weet wat de marktprijzen zijn.

Een drempelloos huis is een investering in je vrijheid. Het zorgt ervoor dat je langer veilig thuis kunt wonen, zonder struikelgevaar en met alle hulpmiddelen binnen handbereik.

Door slim gebruik te maken van de Wmo, fiscale regelingen en eventuele gemeentelijke subsidies, hoeft het kostenplaatje niet onoverkomelijk te zijn. Begin op tijd, vraag door en leg alles vast.