Mantelzorg en de eigen bijdrage CAK: Wat verandert er voor jou?

Stel je voor: je moeder is straks 85, woont nog zelfstandig, maar heeft wat hulp nodig.

Jij bent de mantelzorger. Opeens komt er een brief van het CAK over de eigen bijdrage voor de Wet langdurige zorg (Wlz). Het voelt als een onbegrijpelijk systeem vol cijfers en regels. Wat betekent dit voor haar portemonnee?

En voor die van jou? Je wilt gewoon weten waar je aan toe bent, zonder ingewikkelde taal.

Laten we dit samen uitzoeken, alsof we aan de keukentafel zitten met een bak koffie.

We pakken de feiten erbij en maken het helder, stap voor stap.

De eigen bijdrage aan het CAK

Het CAK (Centraal Administratiekantoor) is de instantie die de eigen bijdrage berekent voor de Wlz. Dit is de wet die langdurige zorg dekt, zoals verpleeghuiszorg of intensieve thuiszorg.

De eigen bijdrage is een bedrag dat je zelf betaalt, bovenop wat de zorgverzekering of gemeente vergoedt. Het hangt af van je inkomen en vermogen van twee jaar eerder. Bijvoorbeeld: in 2025 kijkt het CAK naar je financiële situatie in 2023.

Dat kan verrassend zijn, vooral als er dingen zijn veranderd, zoals een overlijden of een erfenis.

Waarom is dit belangrijk? Omdat de eigen bijdrage kan oplopen tot honderden euro’s per maand. Veel mantelzorgers schrikken hiervan.

Ze denken dat het CAK zomaar een bedrag instelt, maar het is gebaseerd op vaste regels. Je kunt erop anticiperen.

Vraag op tijd een Wlz-indicatie aan bij het Centrum Indicatiestelling Zorg (CIZ).

Dat is de eerste stap om zorg te krijgen. Een mantelzorgmakelaar kan helpen om overzicht te houden en de aanvraag soepel te laten verlopen. Zij weten precies welke formulieren je nodig hebt en hoe je vermogen wordt beoordeeld. De eigen bijdrage werkt zo: het CAK deelt je inkomen en vermogen door een factor en past een maximum toe.

Voor 2025 is het maximum ongeveer €2.800 per maand, maar dat hangt af van je situatie. Het klinkt hoog, maar er zijn vrijstellingen.

We duiken daar straks dieper in. Het CAK stuurt je een voorschot na de indicatie, en na vier maanden wordt het definitief bedrag berekend. Plan hier financieel op vooruit, want het kan ineens stijgen.

De woning en het vermogen

Een veelgestelde vraag: telt mijn huis mee voor de eigen bijdrage? Het antwoord is: niet direct.

Je eigen woning zit in box 1 van de belasting, niet in box 3 (spaargeld en beleggingen). Het CAK kijkt naar je vermogen in box 3 van twee jaar eerder.

Dus als je in 2023 je huis nog niet had verkocht, telt het niet mee. Pas na twee jaar in box 3 – bijvoorbeeld als je verhuist naar een verpleeghuis en je huis leegstaat of verhuurd wordt – kan de waarde worden meegenomen. Dit is een geruststelling voor veel senioren. Je huis is je thuis, en het CAK grijpt niet meteen in.

Maar let op: als je vermogen boven de vrijstelling uitkomt, betaal je meer.

In 2025 is de vrijstelling voor de eigen bijdrage Wlz €33.748 per persoon. Heb je een partner? Dan telt het meerdere vermogen voor 4% mee.

Bijvoorbeeld: als jij €40.000 hebt en je partner €30.000, wordt er gekeken naar het totaal en de overschrijding. Een financieel adviseur kan helpen om dit te berekenen, vooral als er sprake is van een erfenis of schenking.

Voor mantelzorgers die hun ouders helpen met woningaanpassingen, zoals een traplift of een aangepaste badkamer, is dit relevant.

Deze investeringen kunnen je vermogen beïnvloeden als je ze financiert uit spaargeld. Overweeg domotica of een scootmobiel via de Wmo – dat is apart van de Wlz en vaak goedkoper. De eigen bijdrage voor Wmo-ondersteuning voor mantelzorgers is maximaal €21,80 per maand, een stuk lager dan de Wlz-bijdrage. Maar dat is een ander potje, dus verwar het niet.

Wat betekent dit voor de mantelzorger?

Als mantelzorger draag je zorg voor je naaste, maar vergeet niet om af en toe een vakantie voor mantelzorgers met zorg voor de naaste te plannen. Houd daarnaast oog voor de financiële kant; de eigen bijdrage Wlz kan een flinke hap uit het budget nemen, vooral na de eerste vier maanden.

In die beginfase is de bijdrage vaak lager, omdat het CAK een voorschot baseert op schattingen.

Na vier maanden komt de definitieve berekening, en die kan hoger uitvallen. Dit overkomt veel mantelzorgers: ze zijn blij met de zorg, maar schrikken van de rekening. Een praktische tip: schakel een mantelzorgmakelaar in.

Zij bieden grip op het proces, van aanvraag tot financiering. Ze helpen bij het verzamelen van documenten en het begrijpen van de brieven van het CAK. Het kost niets extra, want veel gemeenten vergoeden dit via de Wmo. Zo houd jij tijd over voor de echte zorg, zonder stress over geld.

Verder is het slim om je inkomen en vermogen in de gaten te houden.

Als je partner overlijdt, verandert je fiscale situatie. Het CAK past de bijdrage aan, maar dat kan even duren.

Wlz-aanvraag doen? Waarom cliënten bij mij komen

Bereid je voor door een buffer op te bouwen, bijvoorbeeld door je huis aan te passen voor levensloopbestendig wonen. Dat verhoogt je wooncomfort en kan de waarde van je woning behouden, zonder directe impact op de Wlz-bijdrage. Cliënten komen bij mij als mantelzorgmakelaar omdat ze het overzicht kwijtraken.

Ze willen weten of hun moeder in aanmerking komt voor Wlz-zorg, en wat de eigen bijdrage wordt.

Ik help met de CIZ-aanvraag, leg uit hoe het CAK rekent, en zorg dat alle documenten op orde zijn. Bijvoorbeeld: een ouder met dementie die thuis blijft wonen met domotica-hulp, of iemand die naar een verpleeghuis gaat en twijfelt over de woningverkoop. Veel mantelzorgers vragen naar de kosten.

De Wlz-bijdrage hangt af van inkomen, maar als je laag inkomen hebt, kun je kwijtschelding aanvragen. Ik help hierbij, zodat je niet voor verrassingen komt te staan.

Wat verandert er voor jou met het nieuwe coalitieakkoord?

Het doel is rust en duidelijkheid, zodat jij je kunt richten op wat telt: de zorg voor je naaste.

Het nieuwe coalitieakkoord 2024-2028 brengt wijzigingen in de Wlz en Wmo. De eigen bijdrage Wlz blijft gebaseerd op inkomen en vermogen van twee jaar eerder, maar er zijn plannen voor vereenvoudiging. Zo wil de coalitie de vermogenstoets moderniseren, zodat huizen sneller worden uitgezonderd.

Dit kan gunstig zijn voor senioren die hun woning aanpassen voor levensloopbestendig wonen, zoals met een traplift of badkamerverbouwing. Voor mantelzorgers verandert er weinig aan de Wmo-ondersteuning: die blijft maximaal €21,80 per maand. Maar de Wlz-bijdrage kan stijgen door inflatie of hogere zorgkosten. Het advies: volg de politiek via de gemeente of een makelaar, en plan op tijd.

Bijvoorbeeld: als je een scootmobiel aanvraagt via de Wmo, is dat goedkoper dan Wlz-zorg.

Mantelzorg en de Belastingdienst

Het coalitieakkoord benadrukt langer thuis wonen, dus investeer in domotica en woningaanpassingen om Wlz-uitgaven te beperken. De Belastingdienst ziet mantelzorg anders dan het CAK.

Als mantelzorger kun je een vergoeding krijgen via de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo), tot €21,80 per maand. Dit is aftrekbaar als je het declareert als zorgkosten. Voor de Wlz-eigen bijdrage telt je inkomen mee, maar mantelzorgvergoedingen tellen niet als belastbaar inkomen.

Wel moet je vermogen opgeven, zoals spaargeld voor een traplift. Een tip: houd een overzicht bij van je uitgaven.

Bijvoorbeeld kosten voor een badkameraanpassing of domotica-systeem. Die kunnen aftrekbaar zijn als je ze declareert. Raadpleeg een belastingadviseur om te zien wat voor jou geldt.

Mijn moeder gaat binnenkort naar een verpleeghuis… wat gebeurt er met haar huis?

Zo voorkom je dat je te veel betaalt, en houd je geld over voor leuke dingen met je naaste. Als je moeder naar een verpleeghuis gaat, blijft haar huis meestal van haar.

Ze kan het verhuren of leeg laten staan. Het CAK kijkt niet direct naar de woningwaarde, alleen naar box 3-vermogen.

Na twee jaar, als het huis in box 3 valt (bij verhuur of verkoop), telt het mee voor de eigen bijdrage. Tot die tijd is het veilig. Wat kun je doen?

Overweeg een levensloopbestendige woningaanpassing, zoals een traplift of een badkamer met douchezitje. Dat verhoogt de waarde en het comfort. Via de Wmo kun je subsidie krijgen voor deze aanpassingen, los van de Wlz. Als het huis wordt verkocht, kan de opbrengst vermogen worden, maar met de vrijstelling van €33.748 per persoon blijft er vaak genoeg over.

Wat is de Wlz? Hulp bij aanvraag en overzicht

Schakel een makelaar in voor taxatie en verkoop, om financiële risico's te beperken.

Alles over mantelzorg en de Wet langdurige zorg dekt zorg voor mensen die langdurig hulp nodig hebben, zoals verpleging, verzorging of begeleiding. Dit kan thuis zijn of in een instelling.

De indicatie vraag je aan bij het CIZ. Het proces duurt enkele weken, en na goedkeuring start het CAK met de eigen bijdrage. Voor hulp bij aanvraag: verzamel medische gegevens en een lijst van je behoeften, zoals een scootmobiel of domotica.

Een mantelzorgmakelaar kan dit overnemen. Het overzicht? De eigen bijdrage voor langdurige zorg is vaak €100-€500 per maand, afhankelijk van inkomen.

De Wmo-bijdrage is €21,80 max. Plan vooruit, vraag tijdig aan, en geniet van de zorg zonder financiële zorgen. Jij verdient die rust.