Mantelzorg en de rol van de notaris

Een mantelzorger is een kanjer. Iemand die onbetaald voor een familielid of vriend zorgt, omdat diegene hulp nodig heeft door ziekte, ouderdom of een beperking.

Misschien ben jij het zelf. Je regelt de boodschappen, het vervoer naar het ziekenhuis of gewoon een luisterend oor. Maar er komt een moment dat je nadenkt over de toekomst.

Wat als je zelf iets overkomt? Of wat als de zorgvraag groter wordt?

Dan is de notaris je beste vriend. Hij of zij zorgt dat je de juiste papieren hebt, zodat je de zorg kunt blijven geven of juist goed over kunt dragen.

Waarom je niet zonder de notaris kunt

Veel mantelzorgers denken dat een mondelinge afspraak met de gemeente of familie wel genoeg is. Helaas. Zonder officiële documenten loop je vast.

Stel, je wilt zaken regelen voor je moeder die dementie krijgt. De bank geeft jou geen inzicht in haar rekening zonder volmacht. De verkoop van haar huis kan niet doorgaan zonder dat jij gemachtigd bent.

De notaris legt dit vast in een volmacht of mentor- en bewindvoerderschap.

Dit is pure basisveiligheid. Het voorkomt dat instanties je tegenwerken op het moment dat je het druk genoeg hebt. Denk ook aan je eigen situatie. Wie regelt de boel als jij morgen onder een bus loopt?

Wie mag er beslissen over je eigen woning, spaargeld of scootmobiel als je het zelf even niet kunt? De notaris zet het op papier.

Zo voorkom je dat je partner of kinderen in een bureaucratische nachtmerrie belanden. In de wereld van levensloopbestendig wonen en Wmo regelingen is het essentieel dat de juiste persoon juridisch kan handelen.

De 3 belangrijkste documenten voor mantelzorgers

Er zijn drie smaken die je moet kennen. Ze klinken zwaar, maar ze zijn simpel uit te leggen.

1. Levens testament (of levenstestament): Dit is je plan B. Je leggt vast wie wat regelt als je nog leeft, maar het niet meer zelf kunt. Denk aan je bankzaken, de verkoop van je woning of het aanpassen van je badkamer via de Wmo. Kosten: ongeveer €400 - €700, afhankelijk van de notaris en de regio.
2. Volle macht: Een specifieke volmacht voor een bepaalde actie. Handig als je even snel iets voor je vader moet regelen bij de gemeente of een zorgverzekeraar. Kosten: vaak €100 - €200.
3. Testament: Wie erft wat? Dit is vooral belangrijk voor de langere termijn. Zorg dat je partner goed zit of dat je mantelzorger niet wordt belast met onnodige belastingen. Kosten: €500 - €800.

De notaris helpt je hiermee. De kosten vallen reuze, zeker vergeleken met de rust die het geeft.

De notaris kijkt naar je specifieke situatie. Gaat het om domotica die je op afstand bedient? Of om de financiering van een traplift? Hij zorgt dat de volmacht breed genoeg is, maar niet te breed. Zo blijft de zorgvrijheid behouden, maar voorkom je misbruik.

De praktijk: van notaris naar traplift

Hoe werkt dat in de echte wereld? Stel: je vader kan de trap niet meer op. Hij wil graag thuis blijven wonen.

Jij regelt de offerte voor een traplift van merken als ThyssenKrupp of Platinum.

Kosten: rond de €3.000 tot €5.000. Omdat je vader mentaal wat achteruitgaat, kan hij de contracten niet meer zelf tekenen.

Jij hebt bij de notaris een algemene volmacht laten opstellen. Met dat document mag jij namens hem tekenen bij de leverancier. Zonder die volmacht? Geen traplift. Je zou eerst naar de kantonrechter moeten voor een bewindvoerder. Dat duurt maanden.

Met de notaris-papieren in de hand staat die lift er binnen twee weken.

Dit werkt hetzelfde voor een scootmobiel of het aanpassen van de badkamer met een instapdouche en douchezitje.

Wmo, Pgb en de notaris: een gouden combinatie

De Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) is je beste vriend bij het regelen van hulp.

Maar ook hierbij is juridische zekerheid key. Vraag je een scootmobiel aan via de Wmo?

Dan moet je soms een eigen bijdrage betalen via het CAK. Die bijdrage kan oplopen tot €100 - €200 per maand, afhankelijk van je inkomen. Wil je liever een Persoonsgebonden Budget (Pgb) om zelf een zorgverlener in te huren? Dan regel je contracten.

Als mantelzorger kun je soms ook betaald worden via een mantelzorgcontract, maar vergeet ook niet de emotionele steun door een geestelijk verzorger.

De notaris kan helpen bij het opstellen van een dergelijke overeenkomst, zodat het juridisch waterdicht is. Dit voorkomt problemen met de Belastingdienst of de gemeente. Een andere valkuil is de erfenis.

Als je een huis moet aanpassen voor je moeder (denk aan drempelhulp, verlaagde plinten of domotica-sensoren), en je betaalt dit van je eigen spaargeld, wil je dat later misschien verrekenen. Leg dit vast bij de notaris.

Prijsindicaties notariskosten (richtbedragen)

• Levens testament: €450 - €700
• Volmacht (algemeen): €150 - €250
• Testament (enkel): €500 - €800
• Samenlevingscontract: €400 - €600
• Bewindvoerderschap (via kantonrechter): €1.000+ (vaste prijs via de staat)

Zo voorkom je ruzie met broers en zussen later. Tip: Vraag altijd offertes op.

Prijzen verschillen soms €200 per notariskantoor.

Praktische tips voor mantelzorgers

Het regelen van de notaris voelt soms als een drempel. Maar het is echt te doen.

1. Start op tijd. Wacht niet tot de crisis er is. Als je vader net een beroerte heeft gehad, is het mentaal en praktisch veel moeilijker om naar het notariskantoor te gaan.
2. Vraag een huisbezoek aan. Veel notarissen komen gewoon thuis. Handig voor senioren die slecht ter been zijn.
3. Check de Wmo voor hulp bij kosten. Soms is er een regeling voor juridische hulp via de bijzondere bijstand. Vraag dit na bij de gemeente.
4. Maak een zorgplan. Schrijf op wat er allemaal geregeld moet worden: de traplift, de badkamer, de scootmobiel, de domotica. Geef deze lijst aan de notaris. Zo weet hij precies welke bevoegdheden je nodig hebt.
5. Digitaliseer. Vraag om een digitale kopie van de volmacht. Soms moet je deze uploaden bij de Wmo-aanvraag of de zorgverzekeraar.

Met deze tips kom je een eind. Een laatste ding: vergeet de mantelzorgverklaring niet. Dit is geen notaris-document, maar een document van de huisarts.

Het geeft aan dat jij mantelzorger bent. Dit is essentieel voor belastingvoordeel en voor de Wmo, maar vergeet ook niet de impact op je eigen gezin.

Combineer dit met de juridische kracht van de notaris, en je hebt een ijzersterke basis.

De combinatie van mantelzorg en de inzet van particuliere thuiszorg, levensloopbestendig wonen en de juiste notariële documenten zorgt ervoor dat je zorgvrijheid krijgt. Je kunt handelen, regelen en helpen zonder barrières. En dat is wat je nodig hebt als je voor een ander zorgt.