Mantelzorg voor een broer of zus
Een broer of zus die je hulp nodig heeft, dat raakt je.
Het is familie, iemand met wie je bent opgegroeid. Je wilt het beste voor hem of haar, maar het voelt ook als een flinke verantwoordelijkheid. Je vraagt je af: hoe pak ik dit aan? Wat kan ik zelf?
En waar vind ik hulp zonder dat het een ingewikkeld woud van regels wordt? Dit is een gids die je bij de hand neemt, zonder poespas. We gaan het hebben over mantelzorg voor je broer of zus, vanaf de eerste stap tot de praktische hulp die je direct kunt regelen.
Wat is mantelzorg eigenlijk?
Mantelzorg is gewoon hulp die je geeft aan iemand die langdurig ziek is of een beperking heeft. Je doet dit niet omdat het je werk is, maar omdat je om die persoon geeft.
Het is dus geen betaalde zorg, maar zorg uit liefde of vriendschap. Voor een broer of zus kan dit betekenen dat je boodschappen doet, helpt met koken, of regelt dat er een traplift in huis komt. Je bent mantelzorger naast je eigen leven.
Je hebt misschien zelf ook een baan, een gezin of andere dingen die je aandacht vragen.
Het is een combinatie die soms zwaar kan voelen. Daarom is het goed om te weten dat je niet alles alleen hoeft te doen. Er is veel regelbare hulp, zodat jij de zorg kunt blijven geven die je wilt geven, zonder er zelf aan onderdoor te gaan.
De eerste stap: het gesprek en de Wmo
Voordat je iets regelt, is het belangrijk om goed te praten met je broer of zus.
Wat wil hij of zij zelf? Waar loopt hij of zij tegenaan? Misschien is de badkamer niet meer veilig of is de trap een probleem. Samen een lijstje maken helpt enorm.
Het gaat erom dat de hulp past bij wat er nodig is en wat er nog zelf kan. De meeste hulp begint bij de gemeente via de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo).
Je broer of zus moet zelf de Wmo aanvragen bij de gemeente.
Tijdens een keukentafelgesprek bespreekt een medewerker wat er aan de hand is. Ze kijken wat er nog zelf kan en wat er nodig is. Denk aan: De gemeente beslist welke hulp er komt.
Soms is dat een vergoeding, soms een persoonsgebonden budget (Pgb). Met een Pgb kun je zelf een traplift of scootmobiel kopen.
- Een traplift of een traplift kopen
- Verstelbare bedden of andere hulpmiddelen
- Begeleiding bij het huishouden
Een traplift prijs hangt af van de trap. Een rechte trap is goedkoper dan een spiltrap. Reken op een bedrag tussen de €2.000 en €5.000.
Een Wmo-voorziening zoals een scootmobielen mag je vaak ook met een Pgb regelen.
Een scootmobielen prijs begint rond de €2.500 voor een basismodel.
Praktische hulp voor thuis: van badkamer tot domotica
Thuis moet het veilig en comfortabel zijn. Denk aan de badkamer.
Een douchestoel of een verhoogde toiletbril is vaak nodig. De gemeente kan dit vergoeden via de Wmo. Soms is een totale badkamer aanpassing nodig.
Dan is er een speciale regeling voor een badkamer renovatie. Dit kan met een eigen bijdrage, maar het maakt het leven veel makkelijker.
Een douchezitje kost in de winkel zo €50 tot €150, maar via de Wmo is het vaak gratis of met een lage eigen bijdrage. Steeds vaker komt domotica in beeld. Dit zijn slimme hulpmiddelen in huis. Denk aan een slimme deurbel, zodat je broer of zus niet hoeft te lopen.
Of een valdetector die direct alarm slaat. Ook zijn er pillendozen die een seintje geven als het tijd is voor medicijnen.
Dit heet soms ook wel e-health of zorg op afstand. De kosten voor domotica kunnen variëren. Een eenvoudige sensoren set koop je al voor €100, maar een uitgebreid systeem met camera en alarm kan oplopen tot €1.500.
Dit valt soms onder de Wmo of via een Pgb voor domotica.
Levensloopbestendig wonen is het doel. Dat betekent dat je broer of zus zo lang mogelijk veilig thuis kan wonen. Soms is verhuizen om mantelzorg nabij te zijn een betere optie dan een verbouwing, zoals een drempel weghalen of een extra handgreep.
Andere keren is een grotere aanpassing nodig, zoals een traplift of een andere voordeur. De Wmo is hierin de hoofdrolspeler, maar soms is er ook een lening via de gemeente voor grote aanpassingen.
Hulp buiten de deur: scootmobielen en trapliften
Als je broer of zus de deur uit wil, zijn er goede hulpmiddelen.
Een scootmobiel geeft vrijheid. Er zijn verschillende modellen. Een driedelige scootmobielen (klapmodel) is makkelijk voor in de auto.
Een vierwieler is stabieler op oneffen terrein. De prijzen voor een scootmobielen verschillen.
Een basis model scootmobielen is er vanaf €2.500. Een luxe scootmobielen met meer actieradius kan €4.000 tot €6.000 kosten.
De Wmo kan een scootmobielen vergoeden. Je betaalt dan een eigen bijdrage. Die eigen bijdrage hangt af van je inkomen. Een traplift is een must als de trap een obstakel is.
Er zijn nieuwe trapliften, maar ook tweedehands trapliften. Een tweedehands traplift is vaak 30 tot 50 procent goedkoper.
Een rechte traplift tweedehands is er al vanaf €1.500. Een traplift voor een bochtige trap is duurder. Een traplift prijs nieuw voor een bochtige trap begint rond de €4.500.
Als je een traplift koopt via de Wmo, let dan op: de gemeente vergoedt niet altijd de aanschaf.
Soms is een traplift huren een optie. Dit kost ongeveer €100 tot €150 per maand. Een traplift huren is handig als de zorg tijdelijk is.
Onthoud dit: Vraag altijd bij de gemeente na wat de mogelijkheden zijn voordat je iets koopt. Soms is vergoeding mogelijk, soms niet. Een offerte aanvragen voor een traplift is altijd gratis en vrijblijvend.
Praktische tips voor jou als mantelzorger
Je wilt het beste voor je broer of zus, zeker bij intensieve zorg bij de ziekte van Huntington, maar je moet ook aan jezelf denken.
Mantelzorg kan zwaar zijn. Daarom hier een paar tips om het vol te houden: Door de communicatie met zorginstanties goed te regelen, zorg je goed voor je broer of zus én voor jezelf.
- Regel een mantelzorgwaardering. Elke gemeente heeft een waardering voor mantelzorgers. Dit is een bedankje, vaak een cadeaubon of een vergoeding. Vraag dit aan bij de gemeente.
- Zoek lotgenoten. Er zijn groepen voor mantelzorgers voor broers of zussen. Dit helpt om je verhaal te delen.
- Gebruik de Wmo. Schuif niet te lang met het aanvragen van hulp. Een traplift of badkamer aanpassing duurt even, maar het ontlast je enorm.
- Denk aan respijt. Respijt is een time-out. Iemand anders neemt de zorg tijdelijk over. Dit kan via de Wmo of via een Pgb. Je kunt dan even bijkomen.
- Hulp voor jezelf. Als jij ziek wordt, kan je broer of zus niet verder. Zorg goed voor je eigen gezondheid. Vraag hulp voor jezelf bij de huisarts of het wijkteam.
Het is een reis die je samen maakt, met vallen en opstaan. Maar met de juiste hulpmiddelen en regelingen, zoals een traplift, een scootmobielen of domotica, kun je die reis een stuk makkelijker maken.
Het begint met praten en weten waar je moet zijn. De Wmo is daarbij je beste vriend.
Schroom niet om de gemeente te bellen en vragen te stellen. Ze zijn er om je te helpen.