Kan ik Wmo-subsidie krijgen voor de bouw van een mantelzorgwoning?
Een mantelzorgwoning bouwen is een flinke stap. Je wilt weten of je de gemeente kunt laten meebetalen via de Wet Maatschappelijke Ondersteuning (Wmo).
Het antwoord is niet simpel ja of nee, want de Wmo is geen bouwsubsidie.
Wel kan de gemeente helpen met een vergoeding voor voorzieningen, hulpmiddelen of een persoonsgebonden budget (pgb). Dat scheelt. In dit artikel lees je precies wat wel en niet kan, hoe je het aanpakt en wat je per gemeente kunt verwachten.
Welke ondersteuning regelt de Wmo?
De Wmo is de Wet Maatschappelijke Ondersteuning. Via de Wmo vraag je hulp aan bij je gemeente voor wonen, vervoer of zorg.
Het Wmo-loket of het sociaal wijkteam van je gemeente is het aanspreekpunt. Zij beoordelen wat je nodig hebt en welke voorzieningen passend zijn. De Wmo is géén subsidie voor bouwkosten.
De gemeente vergoedt wel tijdelijke voorzieningen, hulpmiddelen en professionele ondersteuning. Denk aan een traplift, een scootmobiel, domotica, een aangepaste badkamer of begeleiding.
Die vergoedingen kunnen een deel van je kosten dekken. Je kunt een pgb aanvragen via de Wmo. Met een pgb koop je zelf hulp of voorzieningen in, zoals een traplift of woningaanpassingen. Let op: een pgb heeft fiscale gevolgen. Je bent dan zelf werkgever voor je zorgverlener.
Wmo mantelzorgwoning vergoeding
Er bestaat géén landelijke subsidie voor mantelzorgwoningen. Dat is een hardnekkig misverstand.
De Wmo vergoedt geen bouwkosten voor een nieuwe woning of mantelzorgunit. Wel kan de gemeente een deel van je kosten vergoeden via een pgb of een voorziening. Soms is er een gemeentelijke subsidieregeling voor woningaanpassingen of kleinschalige woonvormen. De Wmo-vergoeding is geen vast bedrag.
De hoogte en voorwaarden verschillen per gemeente. Vraag dus altijd een indicatiegesprek aan bij het Wmo-loket vóór je een mantelzorgwoning koopt of bouwt.
Achteraf aanvragen is vaak niet mogelijk. Je wilt niet voor verrassingen komen te staan.
Een mantelzorgwoning is vaak goedkoper dan een plek in een zorginstelling. De vaste lasten liggen lager, je woont zelfstandig en je hulp is dichtbij. Toch hangt de prijs af van de grootte, het type en de voorzieningen.
Een kleine prefab mantelzorgunit van 25 m² kost al snel €60.000 tot €90.000 inclusief plaatsing en basisvoorzieningen. Een grotere unit met badkamer, domotica en isolatie loopt op naar €100.000 tot €150.000.
Bestaat er subsidie voor een mantelzorgwoning?
Er is geen landelijke subsidie voor mantelzorgwoningen. Dat betekent niet dat je niets kunt regelen.
- Een directe subsidie voor mantelzorgwoningen, vaak tussen €2.500 en €10.000.
- Vergoeding van verwijderingskosten van oude hulpmiddelen of sanitaire voorzieningen.
- Korting op legeskosten voor vergunningen.
- Vergoeding van bemiddelingskosten via het sociaal wijkteam.
Gemeenten bieden soms eigen subsidieregelingen. Voorbeelden: Vraag bij je eigen gemeente na of zo’n regeling bestaat. Elke gemeente bepaalt eigen voorwaarden. Soms is de subsidie alleen voor kleinschalige woonvormen of voor mensen met een laag inkomen.
Soms zit er een maximum aan het bouwoppervlak. De Wmo kan wél helpen met voorzieningen in de mantelzorgwoning.
Denk aan een traplift, een scootmobiel, een aangepaste badkamer, domotica of begeleiding.
Die vergoedingen dekken geen bouwkosten, maar wel een deel van de benodigde aanpassingen.
Ondersteuning via de Wmo: wat is mogelijk?
De Wmo biedt verschillende vormen van ondersteuning. Je kunt een indicatie aanvragen voor:
- Een traplift of platformlift, als je een trap hebt in de woning.
- Een scootmobiel of andere vervoersvoorziening.
- Woningaanpassingen, zoals een aangepaste badkamer, drempelhulpen of een tillift.
- Domotica, zoals sensoren, alarmering of slimme verlichting.
- Professionele begeleiding of dagbesteding.
Voor woningaanpassingen aan bestaande woningen (ouder dan twee jaar) geldt een verlaagd btw-tarief van 9% op arbeid en materialen. Dat scheelt flink op de kosten. Voor nieuwe woningen of mantelzorgunits geldt het standaard btw-tarief van 21%.
Vraag altijd een indicatiegesprek aan bij het Wmo-loket vóór je start. Zij bepalen welke voorzieningen passend zijn en welk bedrag je krijgt. Soms is een pgb mogelijk, soms een maatwerkvoorziening in natura.
Wmo-vergoeding voor een mantelzorgwoning
De Wmo-vergoeding is geen vast bedrag en geen bouwsubsidie. Wel kun je een pgb krijgen voor hulpmiddelen en aanpassingen.
Een voorbeeld: je koopt een traplift voor €4.500. De Wmo vergoedt een deel, afhankelijk van je inkomen en indicatie. Een scootmobiel van €3.000 tot €5.000 kan ook deels vergoed worden.
Een comfortabele mantelzorgwoning met badkamer en domotica kost al snel €80.000 tot €150.000.
De Wmo betaalt niet de unit zelf, maar wel voorzieningen die nodig zijn voor zelfstandig wonen. Denk aan een aangepaste badkamer van €10.000 tot €15.000 of domotica van €2.000 tot €5.000. De vergoeding hangt af van je situatie en gemeente. Let op: de Wmo-vergoeding is geen garantie.
De gemeente beoordeelt wat noodzakelijk is. Soms is een lagere voorziening voldoende dan je zelf wilt. Overleg daarom vooraf wat redelijk is en wat je eigen bijdrage wordt.
Persoonsgebonden budget (pgb)
Een pgb via de Wmo geeft je meer keuzevrijheid. Je koopt zelf hulp of voorzieningen in, bijvoorbeeld een traplift of woningaanpassingen.
Je bepaalt zelf welk merk en welke leverancier. Zo kies je voor een traplift van ThyssenKrupp, Handicare of Platinum. Met een pgb ben je zelf werkgever voor je zorgverlener of installateur.
Dat betekent administratie, contracten en loonafdracht. Een pgb heeft fiscale gevolgen.
Laat je hierover goed informeren door je gemeente of een onafhankelijke budgetcoach.
Een pgb is niet voor iedereen geschikt. Vraag het Wmo-loket of je in aanmerking komt. Soms is een maatwerkvoorziening in natura verstandiger, vooral als je geen administratie wilt bijhouden.
Gemeentelijke subsidies en regelingen
Gemeenten kunnen eigen subsidieregelingen hebben. Zo kun je bijvoorbeeld een mantelzorgwoning bouwen met een duurzaamheidssubsidie. Elke gemeente stelt hiervoor eigen voorwaarden.
- Subsidie voor de bouw of plaatsing van een mantelzorgunit: €2.500–€10.000.
- Vergoeding verwijderingskosten oude badkamer of hulpmiddelen.
- Korting op legeskosten voor een vergunning.
- Bemiddelingskosten via het sociaal wijkteam.
Soms is de subsidie alleen voor mantelzorgers met een laag inkomen. Soms is er een maximum oppervlak van 50 m². Vraag vooraf bij je gemeente na wat mogelijk is.
Achteraf aanvragen is vaak niet mogelijk. Naast de Wmo zijn er soms provinciale of regionale regelingen.
Check ook of er een samenwerking is met een zorgverzekeraar voor thuiszorg of hulpmiddelen.
Fiscale voordelen en belastingregels
Op woningaanpassingen aan bestaande woningen (ouder dan twee jaar) geldt het verlaagde btw-tarief van 9% op arbeid en materialen. Dat scheelt fors op een aangepaste badkamer of een traplift.
Bij nieuwe mantelzorgunits geldt 21% btw. Met een pgb zijn er fiscale gevolgen. Je bent werkgever en moet loonheffingen afdragen.
Soms is er recht op aftrek van zorgkosten. Laat je informeren door een belastingadviseur of de gemeente.
Sommige gemeenten bieden extra belastingvoordelen, zoals kwijtschelding van leges of ontheffing van ozb voor mantelzorgwoningen. Vraag dit na bij je gemeente.
Praktische tips voor je aanvraag
- Vraag altijd een indicatiegesprek aan bij het Wmo-loket vóór je een mantelzorgwoning koopt of bouwt.
- Check bij je eigen gemeente welke subsidieregelingen er zijn en wat de voorwaarden zijn.
- Vraag een offerte aan voor de gewenste voorzieningen, bijvoorbeeld een traplift of badkamerverbouwing.
- Overleg of een pgb of een maatwerkvoorziening in natura beter past bij je situatie.
- Let op het btw-tarief: 9% bij woningaanpassingen aan bestaande woningen, 21% bij nieuwe units.
- Houd rekening met een eigen bijdrage via de Wmo. Die hangt af van je inkomen.
- Vraag subsidies vooraf aan. Achteraf is vaak niet mogelijk.
Een mantelzorgwoning bouwen is een slimme keuze voor veel mantelzorgers. De Wmo biedt geen bouwsubsidie, maar wel hulp bij voorzieningen en een pgb.
Check je gemeente, vraag een indicatiegesprek aan en regel de financiering vooraf. Zo voorkom je verrassingen en maak je een plan dat past bij je budget en je woonwensen.